Xã Hội

Di tích lịch sử Đình Ngõa "kêu cứu"

Thứ Năm, 22/08/2019

Đình Ngõa ở thôn Lai Châu, xã Văn Quán (Lập Thạch) được công nhận là di tích lịch sử văn hóa cấp quốc gia năm 1994. Đến nay, sau nhiều thăng trầm của lịch sử cùng những tác động của thời tiết, ngôi đền có niên đại 400 năm đang bị xuống cấp nghiêm trọng.

Hệ thống dui mè bị ải, mục; cột trụ, xà hoành xuống cấp… là thực trạng tại Đình Ngõa

Theo Ngọc Phả còn lưu giữ lại, đình Ngõa thờ Quý Minh Đại vương, người đã có công giúp nhân dân dẹp giặc Thục bảo vệ đất nước. Đình được xây dựng vào thời Hậu Lê, có niên đại 400 năm. Hiện nay, đình Ngõa còn lưu giữ được nhiều cổ vật quý, như: Một cỗ Ngai trang trí theo phong cách đục trạm thời Lê; 1 kiệu bát cống, 1 bức đại tự ghi “Tối Linh Từ”; 1 bảng sắc, 20 đài rượu lớn nhỏ...

Về mặt kiến trúc, đình Ngõa được xây dựng trên diện tích rộng 7.200m2, thiết kế theo kiến trúc hình chữ Đinh, gồm có Đại Bái 5 gian và Hậu Cung 3 gian nhỏ. Ngoài ra, về mặt bằng tổng thể kiến trúc, đình Ngõa còn có Phương đình, Tả Hữu mạc, nhà hội họp của dân làng mới được xây dựng sau này. Đình có kết cấu khung gỗ, được liên kết lại bằng vì kèo, hệ thống xà ngang, dọc ăn mộng với nhau tạo thành bộ khung chắc khỏe. Bốn vì kèo được làm theo kiểu kiến trúc chồng giường; thượng lương được làm theo kiểu “Tứ trụ lòng thuyền”... Tất cả các bộ phận tạo nên kiến trúc của ngôi đình, các chi tiết được bố trí hợp lý, gia cố mực thước, chính xác.

Tuy nhiên, dù được công nhận là di tích lịch sử văn hóa cấp quốc gia từ năm 1994 nhưng nhiều năm nay, đình Ngõa chưa có sự đầu tư nâng cấp đáng kể, kinh phí sửa chữa chủ yếu phụ thuộc vào đóng góp của người dân địa phương. Bởi vậy, tòa Đại Bái gồm 5 gian nhưng một số vì kèo, cột gỗ bị mối xông, nhiều thanh xà bị gãy; các mộng, đầu xà cột bị mối xông, mục gãy không liên kết được khiến các cột trụ siêu vẹo, chỉ chờ gãy đổ; nền nhà do mưa thấm dột nên thường xuyên ẩm ướt. Những hình trạm khắc hoa văn trên các phiến gỗ đã bị phai mờ theo thời gian, phía dưới các cột gỗ, thanh xà đều bị ngấm nước mưa và mối mọt, các vết nứt nẻ trên các cột trụ ngày càng dày đặc, các cấu kiện bằng gỗ bị rỗng nát. Trong phía Hậu cung, dui mè bị ải, mục; xà hoành xuống cấp, bị rơi, gãy.

Mỗi khi nhắc đến việc đình Ngõa xuống cấp, người dân không khỏi xót xa. Chia sẻ với chúng tôi, bà Vũ Thị Thiết, thôn Lai Châu cho biết: Đình là nơi chúng tôi thường sinh hoạt văn hóa tâm linh, tín ngưỡng nhưng từ khi đình xuống cấp, người dân không còn dám vào khu vực hậu cung.

Trao đổi với chúng tôi, ông Nguyễn Văn Thái, thủ từ đình Ngõa cho biết: Đình Ngõa đã qua nhiều lần tu sửa, chủ yếu là thay mộng, hoành, dầm, cột và thay một số dui, hoành, đảo ngói. Gần đây nhất, đình được tu sửa là vào năm 1994, thay thế phần mái bên trái của đình, sửa phần mái của Phương đình, tòa Tả mạc... Vào thời điểm đó, các ngành chức năng của tỉnh hỗ trợ địa phương 300 triệu đồng để duy tu, sửa chữa đình nhưng với số tiền ít ỏi, chúng tôi đã huy động nhân dân xã hội hóa. Nhờ đó, đình tồn tại cho đến ngày nay.

Đồng chí Phạm Như Quyết, cán bộ văn hóa xã Văn Quán cho biết: Ngày 13/8/2019 vừa qua, Đoàn công tác của Viện Bảo tồn Di tích – Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch, Ban Quản lý Di tích tỉnh đã về trực tiếp đo đạc, ghi nhận hiện trạng của đình; đánh giá mức độ xuống cấp của các cấu kiện, thành phần kiến trúc xuống cấp, mức độ cần bảo tồn các yếu tố gốc cấu thành di tích; đo vẽ chụp ảnh tổng thể. Đặc tả các cấu kiện thành phần kiến trúc của di tích để xây dựng, có phương án tu bổ, chống xuống cấp.Ngành chức năng của tỉnh cấp cho địa phương 200 triệu đồng để tu bổ lại hạng mục Phương đình thuộc di tích lịch sử văn hóa đình Ngõa.

Chia sẻ với chúng tôi, đồng chí Vũ Viết Văn, Chủ tịch UBND xã Văn Quán cho biết: Ngôi đình có giá trị về mặt kiến trúc nghệ thuật hiện còn lưu giữ được các đạo sắc phong thời hậu lê, trạm lộng hoa văn rất tinh xảo. Đây cũng là nơi sinh hoạt văn hóa tín ngưỡng, là chốn linh thiêng để người dân đến cầu bái mỗi dịp lễ Tết và hội họp. Trải qua sự tác động của thời gian, đình Ngõa đang xuống cấp nghiêm trọng. Vì thế, chính quyền và nhân dân địa phương mong các cấp, ngành liên quan sớm có kế hoạch tu sửa di tích đình Ngõa để đảm bảo an toàn cho người dân đến sinh hoạt văn hóa, tín ngưỡng, sớm trả lại vẻ đẹp cho di tích lịch sử văn hóa vốn có.

Bài, ảnh Bảo Anh



TAG:
Tin tức Mới:

Ý kiến của bạn

Họ tên:
Email: