Xã Hội

Giữ gìn nét đẹp văn hóa lễ Vu lan

Thứ Năm, 15/08/2019

Theo truyền thống Phật giáo Việt Nam, lễ Vu lan (15 tháng 7 âm lịch) là một lễ trọng, thể hiện sự tri ân, báo hiếu của con cháu với cha mẹ, ông bà tổ tiên. Với ý nghĩa ấy, Vu lan báo hiếu là dịp lễ có giá trị tâm linh, đạo đức và ý nghĩa xã hội sâu sắc. Tuy nhiên, vào ngày lễ này, nhiều người vẫn thực hiện các thủ tục mang tính mê tín dị đoan, lễ nghi rườm rà, lãng phí…, làm biến tướng, mất đi những nét đẹp của lễ Vu lan.

Ngoài những nghi lễ Phật giáo, nghi thức “Bông hồng cài áo” trong đại lễ Vu lan tại các chùa là hoạt động rất ý nghĩa, nhắc nhở những người con về công ơn sinh thành, dưỡng dục của cha mẹ. Ảnh: Kim Ly

Không chỉ là một ngày lễ, mùa Vu lan báo hiếu bắt đầu từ đầu tháng 7 âm lịch. Trong thời gian này, với mong muốn báo hiếu, tri ân công ơn sinh thành, dưỡng dục không chỉ đối với cha mẹ mà còn với các bậc tổ tiên, người dân thường thực hiện các hoạt động ý nghĩa như: làm phước bố thí, tích phước cầu an để mong cha mẹ mạnh khỏe, thêm phúc thêm thọ; làm lễ cúng dường, cầu siêu, cúng giỗ cha mẹ, ông bà tổ tiên đã mất… Cho dù làm gì cũng là để thể hiện lòng thành, cái tâm hướng về những bậc sinh thành của thế hệ con cháu và thể hiện nét đẹp văn hóa “uống nước, nhớ nguồn” của dân tộc. Tuy nhiên, nhiều người quá tin vào những điều mê tín dị đoan, đã có những hành động đi ngược lại với ý nghĩa của nét đẹp ấy. Họ cho rằng, phải làm lễ thật to, thật “nặng”, đến chùa nào to, thiêng có tiếng, có thầy cúng cho, đốt càng nhiều vàng mã càng tốt… thì mới là thành tâm, mới được “bề trên chứng cho lòng thành”.

Mới đầu tháng 7 âm lịch nhưng một góc nhà của gia đình bác Bùi Văn M. (xã Đại Đồng, huyện Vĩnh Tường) đã xếp đầy vàng mã. Ngoài tiền vàng, cơ man nào là: ti vi, tủ lạnh, máy giặt, điều hòa, rồi cả ô tô, két sắt… đều là hàng mã. Bác M. cho biết: “Trước đây khi bố tôi mất, gia đình chưa có điều kiện nên năm nào cúng giỗ cho ông cũng sơ sài, vợ chồng tôi rất áy náy. Mùa Vu lan năm nay có điều kiện rồi, tôi đi hỏi thì được “thầy” (thầy cúng – lời phóng viên) hướng dẫn: muốn gửi gì xuống cho ông cụ thì mua món ấy bằng vàng mã, rồi chuẩn bị làm 2 cái lễ, 1 cái để cúng tại điện nhà “thầy”, 1 cái thầy sẽ đến làm cho tại gia. Tính tổng chi phí cũng hơn 10 triệu đồng”. Không chỉ làm lễ tại gia, nhiều gia đình cũng đến các chùa, đền để làm lễ. Nhìn những mâm lễ nặng trĩu, cao ngất ngưởng, nhiều người tự hỏi không biết từ bao giờ, lòng thành lại được đo bằng vật chất như thế…

Những quan niệm như bác M. đều là quan niệm sai lầm, làm mất đi nét đẹp của lễ Vu lan. Đại đức Thích Tâm Vượng, Chánh Văn phòng Ban trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam tỉnh chia sẻ: “Tâm nguyện báo hiếu, bày tỏ lòng biết ơn với cha mẹ, ông bà, tổ tiên là chính đáng. Tuy nhiên, thể hiện lòng biết ơn bằng việc đốt vàng mã bừa bãi, cúng dường nặng về vật chất, câu nệ lễ vật là việc làm vừa vô ích, phi lý, gây tốn kém lại vừa gây nên hệ lụy xấu là cổ xúy mê tín dị đoan. Thay vì lãng phí tiền của cho vàng mã, cúng dường người dân nên tham gia các hoạt động từ thiện, giúp đỡ người khó khăn. Người dân cũng có thể tham gia đại lễ Vu lan tại các chùa. Mùa Vu lan báo hiếu, hầu hết các chùa trong tỉnh đều tổ chức Đại lễ Vu lan báo hiếu với các hoạt động ý nghĩa như: nghi lễ cầu siêu, cúng gia tiên trăm họ; thuyết giảng ý nghĩa ngày lễ Vu lan báo hiếu, đạo làm con, đạo hiếu; nghi thức “bông hồng cài áo”, dâng hoa cúng Phật, tọa thiền…”

Đã từng nhiều lần tham gia đại lễ Vu lan tại chùa Hà Tiên, bạn Hoàng Thu Trang (phường Liên Bảo, thành phố Vĩnh Yên) cho biết: “Dù chỉ dự khóa lễ trong thời gian ngắn nhưng tôi và bạn bè đều cảm thấy sự tác động mạnh mẽ của buổi lễ đến tinh thần. Tôi thích nhất là được nghe các thầy giảng pháp về đạo hiếu, những đạo lý nhà Phật, những câu chuyện về sự kính trọng, biết ơn, yêu thương ông bà, cha mẹ nghe tưởng chừng như rất đơn giản nhưng cũng là những điều mà giới trẻ như chúng tôi chưa từng nghĩ tới và chưa làm được. Xuyên suốt buổi lễ là không khí trang nghiêm, thành kính nhưng rất ấm áp, ai cũng thành tâm hướng về đấng sinh thành, tổ tiên. Với những người trẻ như tôi, đây là dịp để học hỏi đạo lý, mở mang kiến thức xã hội, kiến thức Phật học”.

Lễ Vu lan là dịp để con cháu bày tỏ tình cảm, lòng biết ơn đến đấng sinh thành, ông bà, tổ tiên... Chăm lo, quan tâm để cha mẹ, ông bà sống vui khỏe; làm mâm cơm đơn giản, ấm cúng, thắp nén hương để tưởng nhớ những bậc sinh thành đã mất… mới thực sự là những hành động ý nghĩa, thể hiện tấm lòng, sự chân thành của người con, người cháu. Để gìn giữ nét đẹp văn hóa này, mỗi người dân cần tìm hiểu và nhận thức rõ ý nghĩa của lễ Vu lan; qua đó bài trừ mê tín dị đoan vào dịp lễ này, góp phần xây dựng đời sống văn hóa, văn minh.

Thùy Linh



TAG:
Tin tức Mới:

Ý kiến của bạn

Họ tên:
Email: