Xã Hội

Bảo tồn và phát huy nghệ thuật hát Văn, Chầu văn

Thứ Năm, 08/04/2021

Hát Văn, Chầu văn được biết đến là loại hình nghệ thuật diễn xướng dân gian độc đáo gắn với tín ngưỡng thờ Mẫu và Đức Thánh Trần. Tại Vĩnh Phúc, cùng với nghệ thuật hát Văn, Chầu văn, việc thực hành di sản tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ được thừa nhận, công tác bảo tồn và phát huy giá trị loại hình di sản văn hóa phi vật thể này được các cấp, ngành chức năng, chính quyền địa phương luôn quan tâm, chú trọng.

Giá trị nghệ thuật hát Chầu văn được bảo tồn và phát huy. Ảnh: Trà Hương

Vĩnh Phúc có tín ngưỡng thờ Quốc Mẫu Tây Thiên là 1 trong 3 tín ngưỡng cổ nhất ở vùng Bắc Bộ và cũng là biểu tượng văn hóa của tỉnh.

Tuy nhiên, không giống những vùng miền khác là thờ Mẫu chủ yếu tập trung vào đạo Mẫu Tam phủ - hình thức thờ cúng người Mẹ hóa thân ở các miền trời, rừng núi và sông nước( các vị thiên thần) mà đặc thù của Vĩnh Phúc thờ các vị Mẫu là nhân thần, có lai lịch hành trang gắn với trần thế, nhân gian và thường gắn với thời kỳ Hùng Vương, khởi nghĩa Hai Bà Trưng…; yếu tố thiên thần được giảm nhẹ mà thay vào đó là các yếu tố lịch sử gắn với việc giúp nước, an dân, có sắc phong tên tuổi, địa chỉ rõ ràng và được thờ như một vị danh nhân, danh tướng.

Nghệ thuật hát Văn, Chầu văn cũng theo đó phát triển nhằm ngợi ca những công trạng, cống hiến của các vị thần, thánh với đất nước, nhân dân. Trên địa bàn tỉnh hiện có 16 CLB hát Văn, Chầu văn duy trì hoạt động khá tốt, từ đó khơi dậy tinh thần bảo tồn và phát huy các giá trị di sản văn hóa dân tộc nói chung và văn hóa phi vật thể nói riêng.

Hát Văn, Chầu văn được diễn ra thường xuyên gắn với tín ngưỡng thờ Mẫu tại các di tích như đền Chân suối, cụm di tích Tây Thiên, huyện Tam Đảo; đền Thượng, xã Trung Mỹ, huyện Bình Xuyên; đền Đuông, xã Bồ Sao, huyện Vĩnh Tường…

Nhằm bảo tồn và phát huy loại hình nghệ thuật độc đáo hát Văn, Chầu văn, Sở VH-TT&DL đã tham mưu UBND tỉnh trình HĐND tỉnh ban hành Nghị quyết số 12 về việc quy định chế độ đối với nghệ nhân lĩnh vực di sản văn hóa phi vật thể; hỗ trợ kinh phí hoạt động cho các CLB dân ca tiêu biểu tỉnh giai đoạn 2021-2025; Nghị quyết số 71 về quy định cơ chế hỗ trợ đầu tư, tu bổ hệ thống di tích lịch sử - văn hóa được xếp hạng trên địa bàn tỉnh giai đoạn 2019-2025.

Thực hiện các nghị quyết của HĐND tỉnh và chỉ đạo của UBND tỉnh, vai trò, trách nhiệm của các cấp ủy, chính quyền địa phương và ý thức của nhân dân trong việc bảo vệ và phát huy giá trị của các di sản văn hóa phi vật thể trên địa bàn tỉnh cũng được nâng lên.

Hằng năm, bằng nhiều hình thức khác nhau, ngành Văn hóa đẩy mạnh tuyên truyền nâng cao nhận thức cho chính quyền địa phương, nhân dân về bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa trên địa bàn tỉnh nói chung, văn hóa phi vật thể nói riêng, trong đó có việc thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt qua hình thức hát Văn, Chầu văn.

Đặc biệt, những năm qua, Vĩnh Phúc còn nhiều lần đăng cai tổ chức liên hoan hát Văn, Chầu văn và tham gia 4 liên hoan hát Văn, hát Chầu văn tại một số tỉnh đồng bằng sông Hồng, trong đó năm 2019 đạt giải xuất sắc toàn đoàn.

Tháng 4/2021, Vĩnh Phúc vinh dự được đăng cai Liên hoan hát Văn, hát Chầu văn toàn quốc.

Tại liên hoan còn diễn ra lễ kỷ niệm 5 năm triển khai chương trình hành động quốc gia về bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể "Thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt" được UNESCO ghi danh vào danh sách di sản văn hóa phi vật thể đại diện nhân loại.

Đây là cơ hội tốt để tỉnh quảng bá và phát huy các giá trị văn hóa của loại hình nghệ thuật đặc sắc hát Văn, Chầu văn.

Hoạt động hát Văn, Chầu văn còn thường xuyên diễn ra trong sinh hoạt văn hóa cộng đồng, thông qua các cuộc hội thi, hội diễn, liên hoan nghệ thuật quần chúng…

Gần đây, Sở VH-TT&DL đã xây dựng hồ sơ, báo cáo Hội đồng cấp tỉnh trình Hội đồng cấp trên để đề nghị xét tặng danh hiệu cho 11 nghệ nhân trong lĩnh vực di sản - văn hóa phi vật thể lần thứ Ba năm 2021, trong đó có 2 nghệ nhân đang hoạt động, đóng góp vào việc bảo tồn và phát huy di sản văn hóa "Thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt" trên địa bàn tỉnh.

Thông qua các hoạt động đó góp phần bảo lưu, giữ gìn di sản văn hóa tốt đẹp của dân tộc; đồng thời, giúp đời sống tinh thần của nhân dân ngày một nâng cao.

Thu Thủy



TAG:

Ý kiến của bạn

Họ tên:
Email: