Xã Hội

Bảo tồn những giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào dân tộc thiểu số

Thứ Hai, 05/04/2021

Với sự quan tâm của cấp ủy Đảng, chính quyền các cấp trong tỉnh, đặc biệt là sự hưởng ứng tích cực của đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS), công tác giữ gìn và bảo tồn giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào DTTS đã đạt được những kết quả tích cực; một số hủ tục, phong tục lạc hậu dần được loại bỏ, góp phần cùng nhân dân các dân tộc trong tỉnh xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc.

Làn điệu hát Soọng cô độc đáo của đồng bào Sán Dìu, huyện Tam Đảo được bảo tồn và phát huy. Ảnh: Nguyễn Lượng

Trên địa bàn tỉnh hiện có hơn 55.000 người DTTS sinh sống, chiếm 4,8% dân số toàn tỉnh, chủ yếu là đồng bào các dân tộc Sán Dìu, Cao Lan, Tày, Nùng, Ráy… sinh sống tập trung dọc dãy núi Tam Đảo, núi Sáng thuộc các huyện Tam Đảo, Lập Thạch, Sông Lô và vùng núi Ngọc Thanh, thành phố Phúc Yên.

Thực hiện Nghị quyết Trung ương 5 khóa VIII về "Xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc", Tỉnh ủy, UBND tỉnh đã chỉ đạo các cơ quan chức năng, các địa phương có đồng bào DTTS sinh sống xây dựng chương trình, dự án, rà soát đánh giá thực trạng việc thực hiện các chính sách dân tộc và miền núi, nhất là các địa bàn điều kiện kinh tế đặc biệt khó khăn, thực hiện nhiều giải pháp nhằm giữ gìn bảo tồn các nét đẹp văn hóa truyền thống của đồng bào các DTTS.

Với sự vào cuộc quyết liệt của cấp ủy Đảng, chính quyền các cấp, đặc biệt là sự hưởng ứng của nhân dân các DTTS, nhiều lễ hội được khôi phục như hát Soọng Cô của dân tộc Sán Dìu, Tết nhảy của dân tộc Dao, hát Sình Ca và Lễ hội xuống đồng của dân tộc Cao Lan…, đã khơi dậy lòng tự hào dân tộc và nhân lên nét đẹp văn hóa truyền thống của người DTTS.

Vĩnh Phúc là tỉnh đầu tiên khôi phục thành công và đưa điệu hát Soọng cô của đồng bào Sán Dìu vào phục vụ khách du lịch. Hiện toàn tỉnh có 28 CLB dân ca, dân vũ, 1 CLB hát Sình ca của đồng bào dân tộc Cao Lan được thành lập và đi vào hoạt động.

Tại huyện Tam Đảo, đã thành lập được hàng chục đội văn nghệ tại các xã có nhiều đồng bào dân tộc Sán Dìu sinh sống. Riêng xã Đạo Trù, 13/13 thôn đã thành lập được CLB hát Soọng cô, thu hút hàng trăm người, trong đó có nhiều thanh niên tham gia.

Nhiều lễ hội cũng được khôi phục tổ chức trang trọng, đúng nghi thức truyền thống, mang đậm nét văn hóa mới, thu hút đông đảo người dân tham gia. Tiêu biểu như Lễ hội Xuống đồng, hát Sình ca của đồng bào dân tộc Cao Lan, xã Quang Yên, huyện Sông Lô; Lễ cấp sắc, Tết nhảy của đồng bào dân tộc Dao, xã Lãng Công, huyện Sông Lô... đã trở thành nét đẹp văn hóa không thể thiếu mỗi dịp Tết đến, Xuân về của đồng bào DTTS.

Tuy nhiên, tìm hiểu thực tế ở một số địa phương cho thấy, việc gìn giữ và phát huy các giá trị văn hóa DTTS qua phong tục, tập quán; việc tổ chức các hội thi, hội diễn văn nghệ trong vùng DTTS còn chưa kịp thời, chưa rộng khắp.

Sự tác động của hội nhập văn hóa và cơ chế thị trường làm cho một số nét văn hóa như chữ viết, trang phục truyền thống của một số đồng bào DTTS có nguy cơ mai một, thậm chí mất đi bản sắc văn hóa riêng.

Tỷ lệ người dân tộc biết tiếng và sử dụng tiếng dân tộc không cao. Dân tộc Sán Dìu có 61% số người biết và thường xuyên sử dụng tiếng dân tộc mình trong giao tiếp; tỷ lệ này ở người Dao là 57%, người Cao Lan là 60,3%; trong số người biết và thường xuyên sử dụng tiếng dân tộc mình chủ yếu là những người trong độ tuổi trung niên trở lên, thanh, thiếu niên chiếm tỷ lệ thấp.

Tỷ lệ người biết và sử dụng chữ viết của dân tộc mình lại càng ít, cụ thể: Dân tộc Sán Dìu có số người biết và thường xuyên sử dụng chữ viết của dân tộc mình chiếm 0,87%; tỷ lệ này ở người Dao là 1,6%; người Cao Lan là 2,8%; số người biết và biểu diễn được các loại hình nghệ thuật dân gian như hát Soọng cô, Sình Ca.. chỉ chiếm 1,98% và hầu hết là những người cao tuổi.

Trong dịp lễ, Tết, hội Xuân, một số trò chơi dân gian, các môn thể thao truyền thống như kéo co, đẩy gậy, ném còn... cũng ngày càng thưa thớt, chưa thu hút được đông đảo đồng bào DTTS tham gia

Thực hiện sự chỉ đạo của Tỉnh ủy, HĐND, UBND tỉnh, Sở VH-TT&DL đã chủ động phối hợp với cấp ủy, chính quyền các đoàn thể của địa phương đẩy mạnh tuyên truyền, hướng dẫn, tổ chức các hoạt động nhằm bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào các DTTS.

Năm 2017, sở đã tham mưu UBND tỉnh xây dựng và triển khai thực hiện Đề án “Bảo tồn và phát triển văn hóa các dân tộc thiểu số trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc giai đoạn 2017-2020 và định hướng đến năm 2030” với mục tiêu “Vừa gìn giữ và phát triển được bản sắc dân tộc, vừa tiếp thu được những nét độc đáo của các nền văn hóa khác để bổ sung, tôn vinh và làm phong phú thêm cho nền văn hóa của dân tộc đó”.

Thực hiện đề án của tỉnh, nhiều địa phương đã cụ thể hóa việc bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa DTTS thông qua tổ chức các chương trình liên hoan VHVN, TDTT quần chúng gắn với thực hiện phong trào xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư, nâng cao tinh thần trách nhiệm của người dân, bài trừ các hủ tục lạc hậu, mê tín dị đoan, xây dựng địa bàn an ninh trật tự, không có tệ nạn xã hội, từ đó tăng tính đoàn kết, gắn bó cộng đồng, đáp ứng nhu cầu duy trì, bảo tồn những giá trị văn hóa truyền thống độc đáo của đồng bào DTTS, đóng góp tích cực vào phong trào xây dựng nông thôn mới của địa phương.

Xuân Hùng



TAG:

Ý kiến của bạn

Họ tên:
Email: