Xã Hội

Kiểm soát việc kê đơn và bán thuốc theo đơn còn nhiều lỗ hổng

Thứ Ba, 16/04/2019

Từ năm 2018, Vĩnh Phúc là 1 trong 4 địa phương được Bộ Y tế lựa chọn làm điểm thực hiện “Đề án tăng cường kiểm soát kê đơn thuốc và bán thuốc kê đơn giai đoạn 2017- 2020”. Từ đó đến nay, các cơ sở bán thuốc trên địa bàn tỉnh đã được kết nối ứng dụng công nghệ thông tin (CNTT) nhằm quản lý hoạt động mua bán dược phẩm. Tuy nhiên, trên thực tế, việc mua và bán lẻ thuốc không có đơn và không theo chỉ dẫn của bác sĩ vẫn diễn ra.

Quy định về kiểm soát kê đơn thuốc và bán thuốc kê đơn cần được siết chặt hơn nữa, giúp người dân sử dụng thuốc an toàn, hợp lý. Ảnh: Kim Ly

Mới đây, do tự ý sử dụng thuốc kháng sinh, chị Bạch Thị Nga ở xã Định Trung (Vĩnh Yên) đãbị tác dụng phụ của thuốc. Chị Nga cho biết: "Khi thấy người mệt mỏi, ho kéo dài, tôi đã đến hiệu thuốc kể triệu chứng bệnh cho dược sĩ và mua kháng sinh về uống. Sau khi dùng thuốc khoảng nửa tiếng, tôi thấy chóng mặt, đau đầu, buồn nôn, đau bụng và tiêu chảy. Các triệu chứng này kéo dài gần 2 ngày sau mới thuyên giảm. Bản thân tôi nhận thức rõ việc tự ý sử dụng thuốc có thể gặp phản ứng phụ và gây ra tình trạng kháng kháng sinh, song, do công việc bận rộn, không có thời gian đến cơ sở y tế khám nên mỗi khi cảm thấy mệt mỏi, tôi vẫn tự ý sử dụng thuốc theo thói quen".

Tại nhiều địa phương, tình trạng mua bán và sử dụng thuốc, đặc biệt là thuốc kháng sinh không theo đơn của bác sĩ vẫn diễn ra phổ biến. Điểm chung của quá trình này là người mua trình bày triệu chứng hoặc chỉ cần nói tên kháng sinh, tên thuốc với dược sĩ thì lập tức loại thuốc đó sẽ được cung ứng đến tận tay người tiêu dùng.

Trong vai một khách hàng có nhu cầu mua kháng sinh điều trị viêm họng cho con, tôi đến một cơ sở bán lẻ thuốc tại đường Bà Triệu (Vĩnh Yên). Tại đây, nữ dược sĩ không hỏi triệu chứng bệnh, mà ngay lập tức tư vấn cho tôi về một loại kháng sinh với tên gọi Fabapoxim cùng lời khẳng định: Đây là thuốc thông dụng, được nhiều người sử dụng nên cứ yên tâm về thành phần, hoạt chất, không gây tác dụng phụ.

Tại nhà thuốc S.H, một trong những cơ sở bán lẻ thuốc lớn có uy tín của thành phố Vĩnh Yên, tình trạng mua và bán thuốc không cần đơn của bác sĩ cũng diễn ra công khai. Khi bày tỏ nhu cầu mua thuốc kháng vi rút Anaferon, thuốc Babycanyl làm long đờm, hay thuốc Daleston – D chống viêm và chống dị ứng… (đều là những loại thuốc nằm trong nhóm thuốc kê đơn, chỉ sử dụng theo chỉ dẫn của bác sĩ) thì người mua đều được dược sĩ cấp thuốc và tính tiền nhanh chóng mà hoàn toàn không cần đơn thuốc.

Ngay tại các cơ sở đi đầu trong việc thực hiện thí điểm đề án về tăng cường kiểm soát kê đơn thuốc và bán thuốc kê đơn, tình hình cũng không khả quan hơn. Theo dược sĩ D.T.H.T (phường Trưng Trắc, thành phố Phúc Yên), mặc dù quầy thuốc của chị là 1 trong 10 quầy thuốc đầu tiên của tỉnh đi đầu trong thực hiện đề án từ tháng 3/2018, tuy nhiên, hiện nay, quầy thuốc hoàn toàn không bán thuốc theo đơn. Chị T cho biết: “Thời gian đầu, số lượng thuốc bán theo đơn của người dân được nhập vào phần mềm tại quầy là khoảng 3 - 4 đơn/tháng. Tuy nhiên, từ đầu năm 2019 đến nay, chúng tôi không bán theo đơn nữa; người dùng có nhu cầu mua loại nào thì bán loại đấy, kể cả kháng sinh. Nếu chúng tôi không bán thì ngay bên cạnh sẽ có 2 quầy sẵn sàng bán thuốc mà không cần đơn. Vì lý do này nên để đảm bảo doanh thu, duy trì cửa hàng, chúng tôi buộc lòng phải làm trái quy định”.

Chị T cũng lý giải thêm, việc các quầy thuốc không thực hiện quy định là bởi khách hàng chưa hiểu rõ ý nghĩa của việc sử dụng thuốc an toàn, hợp lý. Nhiều khách hàng bày tỏ thái độ khó chịu khi dược sĩ hỏi đã đi khám ở đâu chưa, có đơn thuốc hay không. Đơn cử như trường hợp một khách hàng hỏi mua thuốc kháng sinh Amox trị ho. Chị T đã hỏi các triệu chứng của người bệnh và tư vấn rằng, kháng sinh chỉ dùng điều trị viêm nhiễm, không dùng trong các trường hợp nhiễm vi rút. Để biết chính xác bệnh thì nên đến cơ sở y tế khám, dựa trên kết quả khám bệnh, dược sĩ sẽ bán thuốc theo đơn của bác sĩ.

Nói về những khó khăn khi triển khai đề án kiểm soát kê đơn thuốc và bán thuốc theo đơn, chị Nguyễn Thị Kiều Anh, Phó trưởng Phòng Nghiệp vụ Dược (Sở Y tế) cho biết: “Toàn tỉnh có hơn 560 cơ sở đã được tập huấn, cài đặt phần mềm quản lý nhà thuốc, kết nối mạng cơ sở bán lẻ thuốc và phổ biến văn bản pháp luật về lĩnh vực dược. Tuy nhiên, trong quá trình triển khai còn gặp nhiều khó khăn, do số lượng nhà thuốc, quầy thuốc trên địa bàn tỉnh lớn; công tác thanh, kiểm tra việc kê đơn thuốc và bán thuốc theo đơn chưa thường xuyên, liên tục. Vì mục tiêu lợi nhuận và áp lực từ khách hàng, nhiều cơ sở sẵn sàng bán các loại thuốc theo yêu cầu mà không cần đơn. Một bộ phận không nhỏ người dân có tâm lý ngại đến cơ sở y tế khám bệnh để được kê đơn thuốc vì sợ tăng chi phí, mất nhiều thời gian mà chưa hiểu được giá trị cốt lõi của quy định này. Bên cạnh đó, mức xử phạt vi phạm về bán thuốc kê đơn từ 200 - 500 nghìn đồng chưa đủ sức răn đe; cơ sở hạ tầng của các quầy thuốc còn hạn chế.

Trước những khó khăn trong việc kiểm soát kê đơn thuốc và bán thuốc kê đơn, giải pháp trước mắt là đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, kết nối đồng bộ tại tất cả các cơ sở sản xuất, kinh doanh, nhập khẩu, bán buôn, bán lẻ thuốc trên toàn quốc; nâng cao nhận thức cho người dân trong việc sử dụng thuốc. Có như vậy, mục tiêu 100% các cơ sở bán lẻ thuốc trên toàn tỉnh hoàn tất công tác kết nối mạng và tuân thủ chặt chẽ quy định kê đơn thuốc và bán thuốc kê đơn vào cuối năm 2019 mới có thể thành công.

Quỳnh Hương

 

 


TAG:

Ý kiến của bạn

Họ tên:
Email: