Xã Hội

Xứng tầm di sản văn hóa Quốc gia

Thứ Sáu, 15/03/2019

Lễ hội đền Ngự Dội, thôn Duy Bình, xã Vĩnh Ninh, huyện Vĩnh Tường được công nhận là di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia đã làm nức lòng đông đảo nhân dân địa phương. Người dân thôn Duy Bình nói riêng và nhân dân Vĩnh Phúc nói chung tự hào khi đã góp phần gìn giữ một di sản quý báu, kết tinh những giá trị văn hóa truyền thống đặc sắc của dân tộc.

Lễ hội đền Ngự Dội (xã Vĩnh Ninh, huyện Vĩnh Tường) thu hút đông đảo nhân dân địa phương và du khách tham dự. Ảnh: Kim Ly

Đền Ngự Dội tọa lạc trên cánh đồng bãi La Phiên xưa (nay là thôn Duy Bình), thờ Tam vị Đại vương (Đức Tản Viên Sơn, Quý Minh Đại Vương và Cao Minh Đại Vương). Đây cũng là nơi diễn ra Lễ hội Rước nước nổi tiếng một vùng.

Lễ hội đền Ngự Dội hiện còn lưu giữ được các nghi lễ gắn liền với sinh hoạt, tín ngưỡng của cư dân nông nghiệp xưa. Tương truyền, sau khi chiến thắng giặc Thục, Đức Thánh Tản trên đường trở về Đông Cung đã đi qua thôn Duy Bình ngày nay. Khi đến bờ sông Hồng, ngài xuống tắm gội, thấy hai cô thôn nữ đi cắt cỏ ngang qua, ngài liền nhờ xuống sông múc nước. Vì không có thùng, chỉ có hai đôi sọt tre nên hai cô thôn nữ đã từ chối lời đề nghị của ngài. Thấy vậy, ngài đã truyền sai: “Miễn là hai cô có lòng, cứ vợi nước đi khắc được nước”. Và quả thật, hai đôi sọt tre ấy đã gánh được nước từ dưới sông lên, không hề trào ra đến một giọt. Lúc này, hai cô thôn nữ mới biết vị tướng oai phong lẫm liệt trước mặt mình là Đức Thánh. Họ vội chạy về loan báo dân làng. Dân làng liền chạy ra xin dâng lễ kính ngài nhưng chẳng kịp vì đã đến giờ ngài tiếp tục lên đường.

Vì thế, dân làng Duy Bình hôm đó đã dâng lễ sống chạy theo ra bờ sông bái vọng. Lễ vật khi ấy gồm: Lợn cả con đã cạo gần sạch lông, mổ sạch lòng, gan nhưng chưa kịp nấu chín, trầu chưa kịp bôi vôi. Vì thế mà lễ vật dâng Thánh hàng năm ở đền Ngự Dội có lợn sống phủ mỡ chài, trên sống gáy còn để sót lại chùm lông, trầu cau têm không quết vôi, gạo chưa thổi xôi.

Trước khi trở về núi Tản, ngài ở lại rừng Lim (phường Trung Hưng, Sơn Tây) dạy dân cấy lúa nước, trồng dâu, nuôi tằm, chống hạn, đắp đê ngăn nước... Ghi nhận công lao của Đức Thánh, nhân dân thôn Duy Bình đã lập đền Ngự Dội và nhân dân phường Trung Hưng đã lập đền Và thờ ngài. Hàng năm, nhân dân hai thôn tổ chức lễ hội nhằm ôn lại sự tích khi xưa.

Lễ hội đền Ngự Dội diễn ra vào các ngày 14 - 15 tháng Giêng hàng năm. Vào ngày 14, đoàn rước nước xuất phát từ đền Ngự Dội tiến ra sông Hồng lấy nước về làm lễ “Mộc dục” cho Thánh và tiến hành nghi lễ tế cáo tại đền Ngự Dội. Sáng ngày 15, nhân dân thôn Duy Bình ra đền để sửa soạn lễ vật dâng Thánh.

Vào các năm hội chính, nhân dân một số thôn của thị xã Sơn Tây rước kiệu Đức Thánh qua sông Hồng làm lễ “Mộc dục” tại đền Ngự Dội. Ở phía bờ sông bên này, nhân dân thôn Duy Bình rước kiệu lễ ra chờ sẵn để nghinh đón, khi nhìn thấy nhau thì đôi bên cùng reo hò vang dậy cả khúc sông. Sau đó, kiệu đền Ngự Dội dẫn đường, cả đoàn rước tưng bừng tiến về đền Ngự Dội. Đám rước tới bờ tả sông Hồng thì từng cỗ kiệu được đặt yên vị trước cổng đền Ngự Dội. Kết thúc 4 tuần tế (tế “Yên vị”, tế “Mộc dục”, tế “Đốn”, tế “Khải hoàn”) do hai đội tế của hai đền thực hiện, dân làng Duy Bình vào dâng lễ cầu cúng.

Ông Dương Văn Minh, Phó trưởng Ban Quản lý di tích, Sở VH-TT&DL cho biết: Lễ hội đền Ngự Dội là biểu tượng của tinh thần đoàn kết, là sự liên kết cộng đồng sâu sắc giữa các thôn làng tham gia lễ hội. Lễ hội là bức tranh tổng hợp chứa đựng các giá trị văn hóa phi vật thể, từ ngữ văn truyền khẩu, nghệ thuật trình diễn dân gian, đến tập quán xã hội và tín ngưỡng, tri thức dân gian... Nghi thức rước nước là biểu hiện của việc tôn vinh, quý trọng nguồn nước nuôi dưỡng sự sống; đồng thời, thể hiện ước vọng của nhân dân trong việc cầu an, cầu mùa, cầu cho mưa thuận gió hòa, vạn vật sinh sôi, nảy nở.

Ông Nguyễn Hữu Kiên, Phó Chủ tịch UBND xã Vĩnh Ninh cho biết: Những năm qua, công tác tổ chức lễ hội được chính quyền và nhân dân địa phương thực hiện chu đáo, tạo được sự đồng thuận từ phía nhân dân. Ban tổ chức lễ hội luôn chú trọng thực hiện tốt công tác đảm bảo vệ sinh môi trường, an ninh trật tự, an toàn cháy nổ, chống trộm cắp cổ vật trong di tích, từ đó, để lại ấn tượng tốt đẹp đối với nhân dân địa phương và du khách thập phương. Lễ hội đền Ngự Dội được công nhận là di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia cùng với việc khánh thành di tích đã mang lại niềm vui, sự phấn khởi cho chính quyền và nhân dân địa phương. Đây chính là động lực để nhân dân tiếp tục thực hiện tốt công tác bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa tốt đẹp của lễ hội.

Bạch Nga



TAG:
Tin tức Mới:

Ý kiến của bạn

Họ tên:
Email: