Xã Hội

Sông Cà Lồ kêu cứu

Thứ Năm, 13/08/2020

Nước thải sinh hoạt, chăn nuôi xả trực tiếp ra dòng sông; người dân vô tư “xẻ thịt” lòng sông để nuôi thủy sản, xây dựng công trình, chuồng trại nuôi gia súc, gia cầm… khiến sông Cà Lồ thơ mộng xưa kia đang đứng trước nguy cơ bị “bức tử”.

Tình trạng đổ đất lấn chiếm diễn ra khá phổ biến khiến sông Cà Lồ bị biến dạng, ảnh hưởng đến công tác tiêu, thoát nước trong mùa mưa bão.

Ký ức dòng sông xanh

Sông Cà Lồ (hay còn gọi là sông Phủ Lỗ) là một chi của sông Cầu và từng là một phân lưu của sông Hồng. Sông có tổng có chiều dài 86km chảy qua địa bàn các huyện Yên Lạc, Bình Xuyên, thành phố Phúc Yên (Vĩnh Phúc) và Mê Linh, Sóc Sơn (Hà Nội) rồi đổ ra sông Cầu tại ngã ba Xá, xã Tam Giang, huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh.

Nguồn nước của sông chủ yếu từ các dòng suối trên dãy núi Tam Đảo, Sóc Sơn, với lưu lượng bình quân khoảng 30m3/s, cao nhất vào mùa mưa lên tới 286m3/s. Sông Cà Lồ tuy nhỏ nhưng đã đi vào ký ức của nhiều người dân sống dọc 2 bên bờ. Bởi, con sông này hiền hòa, thơ mộng, quanh năm bồi đắp phù sa màu mỡ và đem đến những dòng nước trong xanh phục vụ cho sản xuất và sinh hoạt.

Ông Nguyễn Văn Lâm, thị trấn Hương Canh, huyện Bình Xuyên cho biết: “Tuổi thơ tôi gắn bó với sông Cà Lồ. Cách đây vài chục năm, nước sông sạch lắm. Vào mùa cạn, nước chỉ sâu từ 1 - 2,5 m, những lúc đi chăn trâu, cắt cỏ, chúng tôi thường nhảy xuống sông để tắm mát, rồi ngụp, lặn để mò trai, bắt hến. Hai bờ sông khi ấy cũng xanh mướt những ruộng rau màu do được nước dòng sông tưới tắm mỗi ngày. Tuy nhiên, dòng sông Cà Lồ trong xanh thủa ấy giờ chỉ còn trong ký ức".

Thực tế, ở nhiều đoạn sông Cà Lồ đi qua địa phận thành phố Phúc Yên và huyện Bình Xuyên, chúng tôi nhận thấy, hình dạng của dòng sông này đang dần bị biến dạng, nguồn nước ô nhiễm nặng nề, do con người tận dụng khai thác một cách triệt để.

Mục sở thị đoạn qua phường Tiền Châu, thành phố Phúc Yên, tình trạng người dân vô tư “xẻ thịt” lòng sông để nuôi thủy sản, xây dựng chuồng trại chăn nuôi gia súc, gia cầm diễn ra khá phổ biến. Điều này không chỉ làm ảnh hưởng lớn đến việc tưới, tiêu phục vụ sản xuất nông nghiệp mà còn khiến nguồn nước của dòng sông bị ô nhiễm.

Phó Chủ tịch UBND phường Tiền Châu Nguyễn Đăng Tiếp cho biết: “Trên đoạn sông Cà Lồ chảy qua địa phận của phường (dài khoảng 8,5km) có hơn 20 hộ dân làm hợp đồng nuôi thủy sản với Viện Nghiên cứu nuôi trồng thủy sản. Việc căng lưới thả cá trên sông của các hộ làm cản trở dòng chảy, ảnh hưởng lớn đến việc tiêu, thoát nước trong mùa mưa bão.

Khi nước cạn, các hộ lại còn đắp bờ để giữ nước nuôi cá, không cho nước chảy, làm ảnh hưởng đến việc cung cấp nước cho sản xuất nông nghiệp của địa phương. Không chỉ vậy, khi thả cá, các hộ còn phải sử dụng thức ăn chăn nuôi hằng ngày; thậm chí, một số hộ còn thả bèo, đổ phân lợn, gây ô nhiễm nguồn nước của dòng sông”.

Theo kết quả quan trắc đợt 3 năm 2020 của Sở Tài nguyên và Môi trường cho thấy, chất lượng nước trên lưu vực sông Cà Lồ có 3 thông số quan trắc vượt quy chuẩn đó là: Phosphat (PO43-), Nitrit (NO–2), Amoni (NH4+). Trong đó, có 6/9 vị trí có thông số NO–2 vượt quy chuẩn cho phép; 5/9 vị trí có thông số Amoni vượt quy chuẩn cho phép; thông số PO43- vượt quy chuẩn cho phép 3,47 lần tại vị trí NM2 ở thị trấn Hương Canh, huyện Bình Xuyên.

Sông bẩn, biến dạng không chỉ do các hộ căng lưới nuôi cá mà còn do ý thức của một bộ phận người dân sinh sống nơi có dòng sông đi qua. Từ rác thải, nước thải sinh hoạt đến phế thải công nghiệp đều bị đổ ra sông; thậm chí họ còn xây dựng cả chuồng trại nuôi gia súc, gia cầm trên lòng sông.

Trách nhiệm thuộc về ai?

Việc nguồn nước sông bị nhiễm bẩn cả về trước mắt và lâu dài đều dẫn đến nhiều mối nguy hại cho sản xuất, sinh hoạt của người dân. Dọc sông Cà Lồ đoạn qua phường Tiền Châu, thành phố Phúc Yên và xã Đạo Đức, huyện Bình Xuyên đợt tháng 4 vừa qua, hàng chục tấn cá của các hộ dân tự nhiên chết trắng.

Theo các hộ dân sống gần đây, sau cơn mưa tối thứ 6, ngày 29/4/2020, cá trên sông Cà Lồ bắt đầu xuất hiện hiện tượng lạ. Cá liên tục lao đầu vào bờ chết nổi trắng dọc 2 bên bờ sông. Lượng cá chết khá nhiều, theo thống kê, phường Tiền Châu bị thiệt hại nhiều nhất với hơn 48 tấn cá của 16 hộ dân.

Chia sẻ về vấn đề này, một hộ dân ở phường Tiền Châu cho biết: Ngoài sự thiếu ý thức của không ít người dân khi xem sông là bể chứa chất thải thì việc xả thải của các công ty, doanh nghiệp cũng đang là vấn đề cần làm rõ. Chưa hết, nguy hại hơn đó còn là tình trạng lạm dụng thuốc trừ sâu, thuốc diệt cỏ của bà con nông dân. Tất cả lượng hóa chất độc hại đó, sau mỗi trận mưa đều đổ hết xuống dòng sông.

Sông Cà Lồ lâu nay là nguồn cung cấp nước tưới, tiêu cho hàng nghìn ha đất sản xuất nông nghiệp, đảm bảo tiêu, thoát lũ trong mùa mưa bão. Nhưng qua quan sát bằng cảm quan có thể thấy, không chỉ nguồn nước bị ô nhiễm nghiêm trọng mà hình hài của dòng sông còn đang bị biến dạng do người dân lấn chiếm xây dựng công trình, chuồng trại chăn nuôi...

Vì sao sông Cà Lồ không còn trong xanh? Sông bẩn, sông biến dạng trách nhiệm thuộc về ai?... là những câu hỏi thường trực, chính đáng của người dân. Họ mong muốn các cấp, các ngành từ tỉnh đến huyện, cùng chính quyền các xã có sông Cà Lồ chảy qua sớm có những giải pháp, biện pháp khắc phục hiệu quả, đảm bảo nguồn nước phục vụ sản xuất, sinh hoạt và phục vụ tốt việc tiêu, thoát lũ trong mùa mưa bão.

Bài, ảnh: Thanh Huyền


TAG:
Tin tức Mới:

Ý kiến của bạn

Họ tên:
Email: