Xã Hội

“Tiếp sức” nuôi dưỡng tình yêu di sản

Thứ Ba, 01/08/2017

Thiếu chính sách bảo đảm an sinh, thiếu kinh phí duy trì hoạt động… khiến nghệ nhân, thuộc nhiều loại hình nghệ thuật truyền thống, phải gồng sức mưu sinh, chật vật “nuôi dưỡng” tình yêu di sản. Tình trạng hầu hết nghệ nhân - những “báu vật nhân văn sống” - đang ở tuổi “xưa nay hiếm” còn cho thấy, nếu không sớm có những điều chỉnh, hỗ trợ phù hợp, kịp thời nhằm “tiếp sức", nguy cơ mai một giá trị văn hóa, di sản là khó tránh.

Nghệ nhân ca trù Nguyễn Văn Mùi (trái) trong một buổi biểu diễn cùng gia đình

 

Nỗi niềm nghệ nhân

Do tuổi cao, bệnh trọng, tháng 6 vừa qua, nghệ nhân hò Cửa Đình, Múa bài Bông Lương Tất Tố (76 tuổi), ở xã Quang Trung (Phú Xuyên) đã làm đơn đề nghị chính quyền địa phương cho hưởng chế độ trợ cấp nghệ nhân có hoàn cảnh khó khăn theo Nghị định 109/2015/NĐ-CP của Chính phủ (về hỗ trợ đối với Nghệ nhân nhân dân, Nghệ nhân ưu tú có thu nhập thấp, hoàn cảnh khó khăn). Thế nhưng, đơn không được chấp thuận vì mức thu nhập của ông vượt ngưỡng quy định… 60 nghìn đồng. Nghệ nhân Lương Tất Tố cho biết: “Với thu nhập gần 1,3 triệu đồng/tháng, tôi phải co kéo lắm mới đủ sống, giờ mang bệnh, càng thêm túng. Chỉ mong Nhà nước “nới” điều kiện hỗ trợ để chúng tôi vơi bớt khó khăn, từ đó có thể toàn tâm, toàn ý với trách nhiệm gìn giữ, trao truyền di sản...”.

Nghệ nhân hát Dô Nguyễn Thị Lan ở xã Liệp Tuyết (Quốc Oai), dù được phong tặng danh hiệu Nghệ nhân ưu tú đợt I, nhưng cũng không đủ điều kiện hưởng trợ cấp. Điều này có nghĩa, ngoài hơn 10 triệu đồng tặng kèm danh hiệu Nghệ nhân ưu tú năm 2015, suốt 30 năm truyền dạy điệu hát cổ, bà không có thêm khoản hỗ trợ nào khác. Mặc dù đời sống thiếu thốn, bệnh tật hành hạ, nhưng chưa ngày nào tình yêu di sản trong bà nguội lạnh. Nghệ nhân Nguyễn Thị Lan kể: “Nhiều lần chứng kiến câu lạc bộ miệt mài tập luyện, cán bộ xã khích lệ “cố gắng rồi sẽ có bồi dưỡng”.

Song, do địa phương còn nghèo, nên hứa rồi… để đó”. Khó khăn không kém là Câu lạc bộ Ca trù Chanh Thôn ở xã Văn Nhân (Phú Xuyên). Chủ nhiệm Câu lạc bộ Ca trù Chanh Thôn Nguyễn Thị Ngoan cho biết: Cả hai nghệ nhân của câu lạc bộ đều được hưởng trợ cấp, song đời sống vẫn vô cùng khó khăn. Đặc biệt, cụ Nguyễn Thị Vượn đã hơn 90 tuổi, ốm yếu tới mức không còn khả năng truyền dạy. Việc học múa hát của câu lạc bộ hiện phụ thuộc chủ yếu vào các clip có sẵn trên mạng, không mong phát triển thêm”.

Nghệ nhân Lương Tất Tố và Nguyễn Thị Lan là 2 trong 617 nghệ nhân được Nhà nước phong tặng danh hiệu Nghệ nhân ưu tú kể từ khi Chính phủ ban hành Nghị định 62/2014/NĐ-CP quy định về xét tặng danh hiệu “Nghệ nhân nhân dân”; “Nghệ nhân ưu tú”. Phần lớn nghệ nhân được xét tặng đợt này đều đã ở độ tuổi “xưa nay hiếm” (75%); đời sống phụ thuộc vào nông nghiệp (65%) và có hoàn cảnh sống khó khăn (85%). Thế nhưng không phải ai cũng đủ điều kiện để hưởng trợ cấp theo Nghị định 109. Theo ước tính của ngành Lao động - Thương binh và Xã hội, đến nay trên cả nước mới có khoảng vài chục nghệ nhân được hưởng trợ cấp theo Nghị định 109, trong đó, số nghệ nhân của Hà Nội đủ điều kiện nhận trợ cấp là 8/36 người.

Ông Lưu Bình Nhưỡng, Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Bến tre, Ủy viên Thường trực Ủy ban về Các vấn đề xã hội của Quốc hội cho biết: Góp phần không nhỏ trong việc giúp nhiều di sản văn hóa phi vật thể của đất nước được UNESCO công nhận, song nghệ nhân lại chưa được hưởng chính sách đãi ngộ tương xứng. Ngoài những địa phương quan tâm, có chính sách hỗ trợ riêng như: Bắc Ninh, Phú Thọ…, nhiều nơi khác nghệ nhân phải tự chèo chống để thực hiện trọng trách gìn giữ di sản. Như vậy, sẽ rất khó trong việc trao truyền những tinh túy cho thế hệ sau.

Còn theo nhà nghiên cứu văn hóa Bùi Trọng Hiền, việc phong tặng danh hiệu mới chỉ có ý nghĩa động viên tinh thần. Cùng với Nghị định 109, cần có thêm nhiều chính sách đồng bộ, cụ thể để lấp “lỗ hổng” chế độ đãi ngộ, góp phần làm nhẹ gánh mưu sinh, đồng thời tiếp sức họ trên con đường gìn giữ, phát huy di sản.

Thúy Nga (theo hanoimoi.com.vn, ngày 27/7/2017)

 



TAG:
Tin tức Mới:

Ý kiến của bạn

Họ tên:
Email: