Văn hoá - Văn nghệ » Tác giả - tác phẩm

Giữ gìn giá trị văn hóa đình làng Việt

Thứ Tư, 26/09/2018

“Cây đa, bến nước, sân đình” là những hình ảnh bình dị, gần gũi, in đậm trong ký ức của mỗi người Việt khi nhớ về quê hương. Dưới gốc đa cổ thụ là ngôi đình làng với dáng vẻ cổ kính, tồn tại hàng thế kỷ...

Trải qua bao thăng trầm thời cuộc, đình làng Thổ Tang vẫn giữ được dáng vẻ cổ kính, thâm nghiêm

Theo các tư liệu lịch sử, đình làng Việt Nam xuất hiện vào khoảng cuối đời Lý - Trần (thế kỷ XII). Đây là thời kỳ Phật giáo thịnh hành, do đó, đình có thêm chức năng thờ Phật. Trải qua thời gian, đình có sự biến đổi về kiến trúc và công năng sử dụng. Đến thế kỷ XV - XVI, đình còn là nơi thờ Thành Hoàng làng.

Ông Dương Văn Minh, Phó Ban Quản lý di tích (Sở VH-TT&DL) cho biết: "Trước đây, đình làng là một thiết chế đa năng. Đình là nơi tổ chức lễ hội, hội họp, họp chợ, dạy học, nơi xử kiện, nộp sưu thuế, nơi khách bộ hành nghỉ chân, nơi sinh hoạt văn hóa, văn nghệ... Bên cạnh đó, đình còn là nơi trình diễn các lễ hội, trò chơi dân gian, các phong tục, tập quán... của người dân địa phương. Dần dần, đình làng trở thành biểu tượng văn hóa, tâm linh, tín ngưỡng trong đời sống của người dân Việt Nam; là nơi gắn kết cộng đồng, làng xã bằng sự đoàn kết, tinh thần tương thân tương ái".

Trải qua bao thế kỷ, đình Thổ Tang (Vĩnh Tường) trở thành niềm tự hào của người dân địa phương. Là một trong những ngôi đình được xếp hạng quốc gia sớm nhất tỉnh, đình Thổ Tang có nhiều nét độc đáo về kiến trúc, đặc biệt là điêu khắc gỗ cổ dân gian. Đình thờ tướng Phùng Lân Hổ, người có công đánh giặc Nguyên - Mông ở thế kỷ XIII. Trong một trận chiến với quân địch, tướng Phùng Lân Hổ bị thương, về qua đất Thổ Tang để lại vũng máu. Nơi đây được người dân lập đền thờ gọi là đền Trúc Lâm. Về sau, tướng Phùng Lân Hổ được vua phong làm Đô Thống Đại Vương Bát Tự, ban chiếu dụ các làng trong vùng lập đền, đình thờ tự. Dân làng Thổ Tang đã lập đình và đền Trúc Lâm, tôn người làm Thành Hoàng làng.

Đình Thổ Tang được xây dựng vào đầu thế kỷ XVII. Đình có kiến trúc độc đáo, được bố cục theo hình chữ “Đinh”, gồm 5 gian, 2 dĩ, 6 hàng chân, 2 gian hậu cung. Nền đình dài 25,8m, rộng 14,2m. Đình có nhiều cột được làm bằng gỗ tốt; kết cấu kiến trúc kiểu tứ trụ, chồng rường giá chiêng, gia cố bền chắc. Ông Nguyễn Văn Thiện, thủ từ đình Thổ Tang cho biết: "Hiện nay, ngôi đình còn giữ được phần lớn kiến trúc cổ cùng nhiều hiện vật quý, bao gồm 21 bức chạm khắc bằng gỗ và nhiều bức hoành phi, câu đối. Trước kia, người dân Thổ Tang từng họp chợ ở đình, đến nay, ngôi đình đã có sự biến đổi về công năng sử dụng. Vào những ngày lễ chính (mùng 3 tháng Giêng, mùng 10 tháng Giêng, 25/8 Âm lịch), nhân dân địa phương tổ chức lễ hội tại đình nhằm tưởng nhớ công lao của tướng Phùng Lân Hổ. Các sĩ tử trước khi đi thi đều ra đình thắp hương cầu mong đỗ đạt. Hàng năm, các em học sinh tiểu học, THCS của thị trấn Thổ Tang được các thầy, cô giáo đưa ra đình làm lễ và được giáo dục về truyền thống hiếu học, truyền thống yêu nước của dân tộc".

Ở Vĩnh Phúc, hầu như mỗi địa phương đều có đình làng. Ông Dương Văn Minh, Phó Ban Quản lý di tích (Sở VH-TT&DL) cho biết: Toàn tỉnh hiện có 1.303 di tích, trong đó, có 382 ngôi đình. Nhìn chung, công tác bảo tồn và phát huy giá trị của đình làng được các địa phương thực hiện tốt. Nhân dân các địa phương đã đóng góp tiền, của, công sức tu bổ, tôn tạo lại các ngôi đình bị xuống cấp. Nhiều nét đặc sắc về không gian văn hóa, kiến trúc của ngôi đình được bảo tồn tương đối nguyên vẹn.

Tuy nhiên, còn một số ngôi đình được xếp hạng di tích quốc gia và cấp tỉnh đã xuống cấp nghiêm trọng, chưa được tu bổ, tôn tạo; nhiều nơi, di tích bị trùng tu sai, việc phát huy công năng của đình làng không hiệu quả... Do đó, cần phát huy hơn nữa vai trò của chính quyền và nhân dân địa phương trong việc bảo tồn các di tích, phát huy những giá trị văn hóa phi vật thể gắn liền với di tích; góp phần, giữ nét đẹp của đình làng sống mãi với thời gian.

Bài, ảnh: Bạch Nga



TAG:

Ý kiến của bạn

Họ tên:
Email: