Văn hoá - Văn nghệ » Tác giả - tác phẩm

Nét đẹp văn hóa xin chữ đầu năm

Thứ Tư, 28/02/2018

Xin chữ và cho chữ trong những ngày đầu Xuân năm mới là nét đẹp văn hóa của người Việt, nó không chỉ là món quà mang ý nghĩa tâm linh mà còn tạo mối giao lưu văn hóa trong cộng đồng khi mọi người cùng nhau hướng tới "Chân-thiện-mỹ". Và từ trước tới nay, thầy đồ với nét chữ “Phượng múa rồng bay” luôn là hình ảnh đẹp không thể thiếu trong mỗi dịp Tết đến, Xuân về.

Các em học sinh xin chữ đầu Xuân tại Văn Miếu tỉnh. Ảnh Khánh Linh

 

Ngày xưa, những ngày đầu năm, mỗi thầy đồ lại tìm riêng cho mình một góc nhỏ trên vỉa hè hay đầu làng để thư thả viết chữ cho người qua lại. Đó là thú vui tao nhã, cũng là mảnh đất thể hiện tài năng thư pháp của thầy đồ.

Ngày ấy, người viết thư pháp phải là nhà nho có đức, có tài, được cả làng trọng vọng. Vì thế, người được tặng chữ là người may mắn, họ nhận chữ như nhận cả tấm chân tình của thầy đồ. Ngày nay, cuộc sống tuy bận rộn, nhưng sự tinh túy của những nét chữ mang “hồn” dân tộc vẫn được duy trì, đặc biệt trong dịp đầu Xuân năm mới.

Vào những ngày này, tại các lễ hội, các đền chùa, chúng ta dễ dàng bắt gặp hình ảnh những ông đồ ngồi thư thái viết chữ cho mọi người. Chữ họ viết thường theo lối viết chữ Nho và chữ Quốc ngữ. Mỗi chữ được viết ra đều có ý nghĩa riêng, vì thế, khi xin chữ, mọi người thường được các thầy đồ tư vấn chọn chữ cho phù hợp.

Có nhiều thầy đồ nhìn người mà cho chữ, nên những chữ đó không chỉ mang ý nghĩa thông thường mà còn như lời tiên đoán vận mệnh của người xin chữ. Thường thì người trung niên xin chữ "Tâm", chữ "Đức"; thanh niên tuổi trẻ thích chữ "Nhẫn", "Hiếu", "Danh"; tặng bố mẹ xin chữ "Tâm", "Bình An"; mừng các cụ cao tuổi không thể thiếu chữ "Thọ"...

Tham dự buổi "Tặng chữ đầu Xuân" tại Văn Miếu tỉnh được tổ chức mới đây, chúng tôi cảm nhận được không khí rộn ràng của những thầy đồ và các em học sinh. Dù trời lất phất những hạt mưa xuân, nhưng từ khá sớm, hàng trăm học sinh đến từ các trường THCS, THPT trên địa bàn thành phố Vĩnh Yên đã có mặt đông đủ tại Văn Miếu tỉnh để tham dự Khai mạc trưng bày tư liệu hiện vật về giáo dục thi cử dưới các triều đại phong kiến và tặng chữ đầu Xuân.

Mỗi thầy đồ chọn cho mình một vị trí riêng, một chiếc bàn nhỏ bày mực tàu, giấy đỏ... sẵn sàng viết chữ tặng mọi người. Ngắm những nét vẽ cầu kỳ của ông Trần Văn Đà, 64 tuổi, ở phường Khai Quang (thành phố Vĩnh Yên), chúng tôi cảm nhận được sự tài hoa ẩn chứa dưới ngòi bút của ông.

Ông Đà cho biết: "Tôi đã có gần 20 năm viết chữ tặng mọi người, nhưng năm nay là năm đầu tiên tôi tham dự buổi "Tặng chữ đầu Xuân" tại Văn Miếu tỉnh, tôi cảm thấy rất phấn khởi. Dù trời mưa, nhưng các cháu học sinh vẫn tới rất đông và hào hứng xin chữ của các thầy đồ". Tùy vào người xin chữ ở lứa tuổi, công việc khác nhau mà ông Đà tư vấn cho chữ phù hợp. Đối với học sinh, ông thường viết tặng chữ "Học", "Đăng khoa", "Thành đạt"..; đối với những người cao niên ông tặng chữ "Thượng thọ"; "Thọ khang"...

Theo chia sẻ của một số thầy đồ, việc viết chữ tặng cho mọi người có thể diễn ra quanh năm, nhưng người đi xin chữ vào dịp trước và sau Tết thường nhiều hơn cả. Trước Tết, nhiều gia đình tìm tới thầy đồ xin câu đối về treo trong nhà; mùng 2 Tết, các bạn thanh niên trẻ đã tới chùa làm lễ, xin chữ cầu may; những ngày đầu Xuân, nhiều học sinh tham dự các hoạt động lễ hội, văn hóa và xin chữ cầu mong học hành thành đạt...

Em Nguyễn Thanh Huyền, ở phường Đống Đa (thành phố Vĩnh Yên) chia sẻ: "Năm nào cũng vậy, mùng 2 Tết, em cùng mẹ tới chùa Hà làm lễ đầu năm. Và tại đây, em thường xin chữ của thầy đồ, mỗi năm em xin một chữ khác nhau. Năm nay, là năm cuối cấp nên em xin chữ "Đạt", mong sao gặp nhiều may mắn trong học hành, thi cử".

Trò chuyện với ông Nguyễn Quý Đôn, nhà nghiên cứu văn hóa lịch sử Vĩnh Phúc, hội viên CLB Hán-Nôm tỉnh về ý nghĩa của việc tặng chữ đầu Xuân, ông Đôn chia sẻ: “Khi tặng chữ đồng nghĩa tôi chọn người. Người không quen, tôi không tặng, nếu ai muốn chữ gì nhờ tôi viết thì tôi sẵn sàng, còn khi tặng chữ, là tặng cả một tấm tâm tình.

Với những người đang công tác, tặng chữ có khi là một lời khuyên nhủ hoặc là lời tiên đoán; còn với lớp thanh niên, tặng chữ là tặng niềm tin, sự kỳ vọng”. Theo ông Đôn, người cho chữ và người xin chữ là những người thông hiểu, có sự giao cảm với nhau.

Vì thế, khi cho chữ, mỗi thầy đồ lại cẩn thận từng nét chữ trên giấy đỏ, tạo ra những bức thư pháp hoàn hảo nhất để làm hài lòng người xin chữ. Đặc biệt, người cho chữ phải viết bằng chữ nho mới thể hiện hết tài hoa của nghệ thuật thư pháp, thể hiện được ý nghĩa của từng nét chữ trên giấy đỏ.

Tục xin chữ đầu năm không chỉ đơn thuần là việc "cho" và "nhận" mà nó còn kích thích sự hiểu biết của con người, giúp mọi người tăng thêm vốn từ hội, từ đó, ngôn ngữ nói và viết lưu loát hơn. Vì thế, có thể nói, những thầy đồ như ông Nguyễn Quý Đôn đã và đang âm thầm gửi gắm những giá trị của tiền nhân qua những nét chữ cho thế hệ mai sau.

Thúy Nga



TAG:
Tin tức Mới:

Ý kiến của bạn

Họ tên:
Email: