Đưa nghị quyết ĐH Đảng bộ tỉnh vào cuộc sống

Công tác trợ giúp pháp lý- còn nhiều khó khăn

Thứ Hai, 16/06/2014

Ngày 10/5/2011, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định Số 678/QĐ-TTg phê duyệt Chiến lược trợ giúp pháp lý Việt Nam đến năm 2020, định hướng đến năm 2030. Qua hơn 2 năm triển khai, thực hiện trên địa bàn tỉnh, hoạt động trợ giúp pháp lý bước đầu đã mang lại những hiệu quả đáng kể, được nhân dân đón nhận. Tuy nhiên, trong quá trình thực hiện đã bộc lộ nhiều bất cập liên quan đến cơ chế, chính sách, cần được tháo gỡ kịp thời.

Chính sách mang đậm tính nhân văn

Một ngày đầu tháng 6, nắng rát mặt người, nhưng trong hội trường rộng chưa đầy 100m2 xã Hồ Sơn (Tam Đảo) chật kín người, mặc dù còn 30 phút nữa mới bắt đầu buổi trợ giúp pháp lý. Là một xã nghèo của huyện Tam Đảo với hơn 40% dân số là người dân tộc thiểu số, trình độ dân trí nhìn chung còn thấp. Bởi vậy, những buổi trợ giúp pháp lý lưu động thế này thật hiếm hoi với bà con nơi đây. Chẳng mấy khi bà con được phổ biến những kiến thức pháp luật liên quan trực tiếp đến quyền và lợi ích của bản thân, hơn nữa còn được giải đáp những vấn đề thắc mắc, uẩn khúc về pháp luật. Đến với buổi trợ giúp pháp lý cũng không ngoài mục đích đó, bà Phạm Thị Là, 60 tuổi, thôn Tân Long, người dân tộc Sán Dìu không giấu nổi niềm vui: Chúng tôi quanh năm bán mặt cho đất, bán lưng cho trời, không có điều kiện để xem ti vi, đài báo chứ đừng nói đến tìm hiểu pháp luật. Nghe nói hôm nay có cán bộ tỉnh về phổ biến kiến thức pháp luật và giải đáp thắc mắc của nhân dân tôi mừng lắm, đến từ sáng sớm để tham dự đấy.

Ông Dương Văn Tuấn, thôn Đồng Thanh vui vẻ bước ra từ hội trường bởi ông vừa được các trợ giúp viên tư vấn về việc giải quyết tranh chấp đất đai giữa gia đình ông với ông anh trai cùng cha khác mẹ. Vụ việc xảy ra đã hơn chục năm nay nhưng chưa tìm ra cách giải quyết, khiến tình cảm anh em, gia đình rạn nứt, nhưng hai gia đình không ai chịu ai, chính quyền xã đã nhiều lần can thiệp nhưng chưa tìm ra hướng giải quyết. Nay được tư vấn về những kiến thức pháp luật, ông Ninh và người anh trai đã “thông tư tưởng”, việc giải quyết trở nên dễ dàng và hai gia đình tự nguyện thỏa thuận với nhau, không cần sự can thiệp của chính quyền và pháp luật.

Chị Trần Thị Tưởng, trợ giúp viên pháp lý đã có gần 10 năm kinh nghiệm trong những buổi trợ giúp lưu động tâm sự: Đây chỉ là một trong hàng ngàn những vụ việc tranh chấp do người dân thiếu hiểu biết về pháp luật. Có những vụ việc người dân chỉ vô tình phạm pháp do quá “ngây thơ” về kiến thức pháp luật, dẫn đến những hậu quả đau lòng. Đau lòng hơn nữa, họ chủ yếu là những người dân nghèo, người dân tộc thiểu số ít có cơ hội tìm hiểu, tiếp xúc với kiến thức pháp luật. Và các chị là “cầu nối” đưa pháp luật đến gần với nhân dân. Bằng các hình thức: tư vấn pháp luật, hoà giải, đại diện, bào chữa, kiến nghị, phổ biến, giáo dục pháp luật cho các đối tượng mà chủ yếu là những người yếu thế trong xã hội giúp họ nâng cao trình độ hiểu biết và ý thức pháp luật để họ ứng xử phù hợp với pháp luật, thực hiện pháp luật, giải toả vướng mắc pháp luật, giảm khiếu kiện vượt cấp.

Thực tiễn hoạt động trợ giúp pháp lý trong thời gian qua đã chứng minh: Chủ trương của Đảng về việc thành lập các tổ chức trợ giúp pháp lý và phát triển hoạt động trợ giúp pháp lý ở nước ta là đúng đắn, kịp thời, phù hợp với nguyện vọng của đông đảo quần chúng nhân dân. Tính nhân văn của chủ trương này là hoạt động trợ giúp pháp lý không chỉ góp phần đưa chủ trương, chính sách xoá đói, giảm nghèo về mặt pháp luật, đền ơn đáp nghĩa, đảm bảo công bằng xã hội của Đảng và Nhà nước đi vào cuộc sống mà còn tạo ra cơ chế bảo đảm cho mọi công dân dù giàu hay nghèo đều bình đẳng trước pháp luật, đều được tiếp cận với dịch vụ pháp lý như nhau trong điều kiện phát triển nền kinh tế thị trường. Trợ giúp pháp lý ra đời đáp ứng nhu cầu trợ giúp pháp lý của nhân dân, góp phần nâng cao trình độ dân trí pháp lý và ý thức pháp luật để cho nhân dân tự mình biết cách ứng xử phù hợp với các quy định của pháp luật, thực hiện pháp luật, tự mình sử dụng pháp luật để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình.

Theo thống kê, từ năm 2013 đến nay, Trung tâm TGPL đã thực hiện 70 cuộc trợ giúp pháp lý lưu động với hơn 2.500 người tham dự tại UBND các xã, phường, thị trấn, khu dân cư, tổ dân phố, các thôn, làng, bản trên địa bàn toàn tỉnh. Tại các cuộc trợ giúp pháp lý lưu động đã tư vấn trực tiếp 625 vụ việc cho 606 người; tư vấn bằng văn bản, tham gia tố tung và đại diện ngoài tố tụng được 1.054 vụ, việc trong đó số người được TGPL thuộc diện hộ nghèo là 320; 208 người có công; 119 người dân tộc thiểu số; 407 người thuộc đối tượng là trẻ em, người già, người tàn tật, phụ nữ là nạn nhân của tội mua bán người…

Còn nhiều khó khăn

Bên cạnh những kết quả đạt được, công tác trợ giúp pháp lý còn gặp nhiều khó khăn, vướng mắc. Đội ngũ trợ giúp viên pháp lý còn thiếu về số lượng và chưa có nhiều kinh nghiệm trong hoạt động trợ giúp pháp lý. Toàn tỉnh hiện có 6 trợ giúp viên pháp lý có trình độ chuẩn, được UBND tỉnh bổ nhiệm. Tuy nhiên, đa phần tuổi đời còn trẻ, 70% là nữ, nói chung chưa đáp ứng nhu cầu trợ giúp pháp lý cho các đối tượng nghèo, yếu thế trong xã hội.

Bên cạnh đó, hệ thống văn bản QPPL thường xuyên thay đổi, đòi hỏi các trợ giúp viên phải hàng ngày tự tìm hiểu, tra cứu để nắm chắc các quy định của pháp luật trên các lĩnh vực. Trong khi đó, nguồn kinh phí hỗ trợ cho hoạt động trợ giúp pháp lý còn hạn hẹp, chưa đảm bảo đời sống của các trợ giúp viên. Cơ sở vật chất, trang thiết bị làm việc và kinh phí hoạt động còn thiếu thốn và hạn chế, nơi tiếp đối tượng còn chật hẹp hoặc không thuận tiện cho dân tiếp cận; thiếu trang thiết bị làm việc và phương tiện phục vụ hoạt động trợ giúp pháp lý thiết yếu như máy vi tính, máy photocopy, tủ sách pháp luật…

Ông Trần Gia Tuấn, Giám đốc Trung tâm trợ giúp pháp lý cho biết: Ðể đưa công tác TGPL đến gần hơn với người dân, ngay khi Quyết định 678/ QĐ-TTg ra đời mạng lưới trợ giúp pháp lý ở cơ sở được thành lập với 27 CLB trợ giúp pháp lý tại 137 xã, phường, thị trấn, đạt 19,7%, trong đó có 19 CLB trợ giúp pháp lý được thành lập tại 39 xã có điều kiện KT-XH đặc biệt khó khăn. Toàn tỉnh hiện có 21 điểm trợ giúp pháp lý lưu động đặt tại các phòng Tư pháp huyện và UBND xã, phường, thị trấn. Tuy nhiên, do nguồn kinh phí hạn hẹp, các CLB hoạt động rời rạc, hình thức không thu hút được nhân dân tham gia. Một khó khăn nữa là hiện nay chưa có cơ chế phối hợp có hiệu quả của các cơ quan nhà nước, cơ quan tư pháp trong hoạt động TGPL: Do hệ thống pháp luật về trợ giúp pháp lý chưa đồng bộ, thống nhất với pháp luật tố tụng nên chưa tạo ra cơ chế phối hợp hoạt động trợ giúp pháp lý trong hoạt động tố tụng, gây khó khăn trong hoạt động trợ giúp pháp lý.

Kim Ngân



TAG:

Ý kiến của bạn

Họ tên:
Email: