Phóng sự - Ghi chép

Hồ Đại Lải - những điều ít biết

Thứ Hai, 18/11/2019

Ngày nay, rất nhiều du khách trong và ngoài nước biết đến hồ Đại Lải là một trong những điểm du lịch hấp dẫn, với hàng loạt khu nghĩ dưỡng đẳng cấp của Vĩnh Phúc. Tuy nhiên, không phải ai cũng biết rằng, hồ Đại Lải vốn là một công trình hồ thủy lợi, được tạo ra gần như hoàn toàn bằng thủ công từ sức mạnh của con người cách đây hơn nửa thế kỷ.

Một góc hồ Đại Lải

Để đi tìm câu trả lời cho câu hỏi được khá nhiều người quan tâm, đó là vì sao khi đó chính quyền Vĩnh Phúc lại quyết định cho xây dựng hồ và bằng cách nào để có thể hoàn thành khối lượng công việc khổng lồ như vậy mà chỉ dựa vào sức người, phóng viên Báo Vĩnh Phúc Điện tử đã liên hệ, nhờ tới sự giúp đỡ của lãnh đạo Công ty TNHH MTV Thủy lợi Phúc Yên, đơn vị đang được giao quản lý và vận hành hồ Đại Lải. Qua các tài liệu tiếp cận được tại công ty, những vấn đề liên quan đến quá trình hình thành hồ Đại Lải và vai trò của hồ với hệ thống thủy lợi ở khu vực dần sáng tỏ.

Khu vực hồ Đại Lải ngày nay, trước kia là một vùng thung lũng nằm trong khu vực dãy núi Mỏ Quạ, núi Thằn Lằn và các đồi trọc trải dần từ chân dãy núi Tam Đảo, thuộc địa bàn xã Ngọc Thanh và xã Cao Minh (thành phố Phúc Yên hiện nay).

Mùa mưa lũ đến, nước từ các khe, lạch, suối đổ về khu vực này, rồi rút đi rất nhanh, cuốn theo phù sa màu mỡ khiến đất đai bị xói mòn, đồng ruộng cằn cỗi, việc canh tác không hiệu quả, đời sống nhân dân gặp nhiều khó khăn. Để giải quyết vấn đề trên, năm 1959, sau quá trình khảo sát, được sự đồng ý của cấp trên và sự phối hợp chặt chẽ của Bộ Thủy lợi, Tỉnh ủy Vĩnh Phúc khi đó đã quyết định triển khai xây dựng hồ Đại Lải.

Ngày 26/10/1959, công trình hồ Đại Lải chính thức được khởi công với sự tham gia của hàng nghìn thanh niên xung phong trong tỉnh và các tỉnh thành cả nước về tham gia đào đắp, xây dựng hồ. Hầu hết các công việc nặng nhọc nhất từ phá đá, đào đất, đắp kè bờ… đều được thực hiện bằng chân tay, sự tham gia của máy móc vào quá trình thi công, xây dựng hồ không đáng kể. Với sự lãnh đạo, chỉ đạo sâu sát của cấp ủy Đảng, chính quyền Vĩnh Phúc, cùng với tinh thần đoàn kết, trí tuệ, sức mạnh của tuổi trẻ, sau gần 4 năm thi công, công trình đã cơ bản hoàn thành vào tháng 7/1963.

Trong gần 4 năm xây dựng hồ, toàn lực lượng đã huy động khoảng 2,2 triệu ngày công, đào đắp gần 122 nghìn m3 đất đá, tạo ra vùng hồ rộng lớn hơn 500ha, phục vụ nước tưới tiêu cho khoảng 3 nghìn ha đất sản xuất nông nghiệp của huyện Kim Anh, Bình Xuyên khi đó, mang lại lợi ích thiết thực cho phát triển kinh tế-xã hội và cung cấp lương thực cho tiền tuyến phía Nam. Đồng thời, đảm bảo tốt việc ngăn lũ, chống hạn cho toàn bộ khu vực

Theo quyết định mới nhất của Bộ NN&PTNT, hiện hồ Đại Lải có diện tích lưu vực rộng hơn 60km2; mực nước dâng bình thường 21,5m, ứng với dung tích gần 30 triệu m3 nước; mực nước dâng siêu cao 22,3m, ứng với dung tích hơn 33 triệu m3 nước. Chiều dài đập Đông 1.600m, chiều cao đập 14m; chiều dài đập Tây 2.100m, chiều cao đập 14m. Hồ phục vụ nước tưới tiêu cho gần 3 nghìn ha đất sản xuất nông của thành phố Phúc Yên, một phần huyện Bình Xuyên và một phần huyện Mê Linh, Sóc Sơn (Hà Nội).

Không chỉ đóng vai trò quan trọng đối với sản xuất nông nghiệp, nhờ nằm ở vị trí được bao bọc bởi các dãy núi và bạt ngàn rừng cây xanh tốt đã tạo cho khu vực hồ Đại Lải vùng tiểu khí hậu trong lành, mát mẻ; cảnh trí thiên nhiên thơ mộng, hữu tình, điểm đến du lịch hấp dẫn du khách trong và ngoài nước. Chỉ cách trung tâm Hà Nội khoảng 50km, các cơ sở hạ tầng phục vụ du khách, cùng với hệ thống giao thông được đầu tư đảm bảo kết nối thuận lợi đã từng bước đưa Đại Lải trở thành khu nghỉ dưỡng không thể bỏ qua của du khách mỗi khi đến Vĩnh Phúc.

Du khách đến đây, ngoài thú vui tắm hồ, bơi thuyền, đạp vịt, đi thuyền qua đảo Chim, cắm trại… còn có thể ghé thăm làng bản của người Sán Dìu, tìm hiểu và khám phá những phong tục, tập quán của họ với những nét văn hóa cổ truyền độc đáo. Thưởng thức những món đặc sản của người dân địa phương như thịt lợn mán, thịt gà nướng, thịt trâu, bánh đa… hay lựa chọn các dịch vụ nghỉ dưỡng đẳng cấp quốc tế tại các khu nghỉ dưỡng được đầu tư xây dựng ven hồ.

Ông Nguyễn Tiến Dũng, Phó Giám đốc Công ty TNHH MTV Thủy lợi Phúc Yên chia sẻ: "Hồ Đại Lải ngày nay không chỉ có giá trị về sản xuất nông nghiệp mà còn có ý nghĩa rất lớn về phát triển du lịch. Hồ từng trải qua 2 lần sửa chữa, nâng cấp lớn vào các năm 1978 và 2012.

Hiện nay, hồ đang được vận hành an toàn, ổn định theo thiết kế. Với giá trị lịch sử và ý nghĩa to lớn của hồ Đại Lải, một kế hoạch cụ thể để bảo vệ, quản lý, khai thác và nâng cao giá trị của hồ là hết sức cần thiết, bởi thời gian qua, một số dự án du lịch nghỉ dưỡng ven hồ đã có tác động nhất định đến cảnh quan và lưu vực hồ.

Bài, ảnh Nguyễn Khánh



TAG:

Ý kiến của bạn

Họ tên:
Email: