Phóng sự - Ghi chép

Xây mới chợ nông thôn: Đầu tư tiền tỉ… vẫn bỏ hoang

Thứ Ba, 23/04/2019

Để đạt được mục tiêu Quốc gia về xây dựng NTM, những năm qua, tỉnh Vĩnh Phúc đã quan tâm, đầu tư hàng nghìn tỉ đồng xây dựng các công trình, cơ sở hạ tầng, trong đó, có việc xây dựng chợ nông thôn, nhằm đáp ứng nhu cầu của người dân, góp phần thúc đẩy phát triển KT – XH ở địa phương. Tuy nhiên, điều đáng nói, không ít chợ dù được xây dựng khang trang, nhưng khi đưa vào sử dụng lại không thu hút được tiểu thương và chưa được khai thác, phát huy hiệu quả, dẫn tới tình trạng chợ xây xong “cửa đóng, then cài”, bỏ hoang, gây lãng phí, áp lực nợ công cho các xã xây dựng NTM.

Chợ mới, dân chưa mặn mà

Việc quy hoạch, đầu tư xây dựng chợ nông thôn là một hướng đi đúng, bảo đảm phát triển các trung tâm cụm xã và xây dựng NTM. Đã có nhiều chợ ở các vùng nông thôn được đầu tư cải tạo, xây mới đi vào hoạt động có hiệu quả. Tuy nhiên, thực tế hiện nay đang có nhiều chợ dân sinh được đầu tư tiền tỉ, nhưng sau khi đưa vào hoạt động, các tiểu thương lại không mấy mặn mà, không muốn vào chợ buôn bán hoặc chợ chỉ hoạt động cầm chừng, có nơi bỏ hoang.

Nhiều ki ốt tại chợ Nhạo Sơn (Sông Lô) xập xệ, bỏ hoang

Chợ Nhạo Sơn, xã Nhạo Sơn (Sông Lô) được đầu tư xây dựng, đi vào sử dụng từ năm 2006, với diện tích 7.200m2, tổng vốn đầu tư 1,2 tỉ đồng, với nhà chợ chính và 32 ki ốt bán hàng. Năm 2013, xã Nhạo Sơn được UBND tỉnh tiếp tục đầu tư 1,6 tỉ đồng để cải tạo, nâng cấp xây dựng chợ Nhạo Sơn giai đoạn II, với nhiều hạng mục như: hệ thống thoát nước, sân, đường nội bộ, cổng, điện, nhà vệ sinh, khu thu gom rác.

Tuy nằm ở vị trí địa lý khá thuận lợi, giáp trung tâm UBND huyện Sông Lô và được đầu tư đầy đủ các hạng mục cần thiết cho hoạt động mua, bán, song, nhiều năm qua, chợ Nhạo Sơn hoạt động vẫn không mấy hiệu quả. Hàng ngày, chợ chỉ thu hút gần 20 tiểu thương đến bàn hàng, chủ yếu buôn bán các mặt hàng như: rau, củ quả, thịt, cá xung quanh cổng chợ. Nhiều ki ốt“cửa đóng, then cài”, xuống cấp, xung quanh chợ cỏ mọc um tùm, rác thải bừa bộn, gây bức xúc cho người dân…

Cũng như chợ Nhạo Sơn, chợ Đồng Quế, xã Đồng Quế (Sông Lô) được địa phương quy hoạch và đưa vào sử dụng từ nhiều năm nay, với diện tích hơn 3.000 m2, song, chỉ hoạt động cầm chừng. Phần lớn các tiểu thương kinh doanh tại chợ cho rằng, do chợ nằm sâu bên trong, khách mua chủ yếu tiện đường mua hàng hóa ngay tại những quầy, sạp hàng bên ngoài cổng chợ, ít người vào trong chợ chính để mua. Do vậy, sức mua ít, không thu hút được tiểu thương vào trong chợ bán hàng.

Chị Nguyễn Thị Loan, tiểu thương chợ Đồng Quế cho biết: "Trước đây, tôi bán quần áo ngay cổng chợ thì đông khách qua lại, nhưng từ ngày chuyển vào trong chợ chính, lượng khách đến mua giảm hẳn. Cứ như thế này, việc buôn bán sắp tới sẽ càng khó khăn hơn".

Một khung cảnh đìu hiu khác là chợ Xuân Lôi (xã Xuân Lôi, huyện Lập Thạch) đang bỏ hoang, cỏ mọc um tùm, nhiều hạng mục tường bị bong tróc, xuống cấp nghiêm trọng. Đồng chí Trần Hùng Vượng, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND xã Xuân Lôi cho biết, từ ngày có tuyến đường 24 đi qua địa bàn, số người dân đến chợ để trao đổi hàng hóa ít dần và chủ yếu buôn bán dọc tuyến đường 24. Ở chợ hiện nay, chỉ còn vài tiểu thương buôn bán nhỏ lẻ ngoài cổng, giáp đường, còn chợ chính vẫn đang bỏ hoang, không có người bán, người mua.

Dạo qua một vòng đương buổi chợ, có thể chứng kiến nhiều khu chợ nông thôn khác cũng trong cảnh "cửa đóng, then cài", vắng vẻ, đìu hiu, như chợ Đồng Ích (Lập Thạch), chợ Thượng Trưng, chợ Ngũ Kiên (Vĩnh Tường); chợ Hồ Sơn, xã Hồ Sơn (Tam Đảo); chợ Thanh Vân (Tam Dương)...

Quản lý kém hay chợ không phù hợp?

Thực hiện công tác quy hoạch phát triển mạng lưới chợ, trung tâm thương mại trên địa bàn tỉnh đến năm 2020, định hướng đến năm 2030, toàn tỉnh dự kiến có 100 chợ nông thôn hạng 3 cần được đầu tư xây dựng mới, nâng cấp, cải tạo. Theo thống kê của Sở Công thương, từ năm 2011-2018, toàn tỉnh đã đầu tư xây dựng, nâng cấp 62 chợ nông thôn, tổng mức đầu tư trên 337 tỉ đồng, trong đó, ngân sách tỉnh hỗ trợ trên 97 tỉ đồng và ngân sách xã đối ứng, huyện, thành phố hỗ trợ và huy động các nguồn khác trên 239 tỉ đồng. Mặc dù, chợ nông thôn đã trở thành tiêu chí “mềm”, không mang tính bắt buộc, song, tính đến tháng 12/2018, toàn tỉnh có 62 xã đầu tư xây dựng chợ đạt chuẩn NTM, năm 2019 ,có thêm 4 xã đạt tiêu chí chợ. Hầu hết, các chợ được đầu tư xây dựng đều thành lập Ban quản lý hoặc Tổ quản lý chợ.

Rõ ràng, nhiều chợ dân sinh được đầu tư, quy hoạch ở những vị trí trung tâm của xã, thuận tiện cho người dân đi lại. Các địa phương đầu tư chợ cũng có nhiều cơ chế để thu hút, khuyến khích, vận động, tạo điều kiện thuận lợi nhất để người dân vào buôn bán, trao đổi hàng hóa. Song, hiệu quả từ các chợ mang lại vẫn chưa cao, việc phát huy công năng ở các chợ vẫn hạn chế. Thay vào đó, việc buôn bán tại các chợ cóc, chợ tạm, vỉa hè, lòng đường lại diễn ra tấp nập, đắt khách.

Qua khảo sát thực tế, tại nhiều điểm chợ nông thôn trên địa bàn tỉnh cho thấy, yếu tố chính khiến cho các chợ nông thôn không được sử dụng hoặc sử dụng không hết công năng do đầu tư quá lớn so với nhu cầu thực tế. Cụ thể, trong quá trình đầu tư, nhiều địa phương không khảo sát kỹ về nhu cầu cũng như địa điểm đầu tư, không lấy ý kiến người dân, cũng như sự tính toán thiếu hợp lý trong quy hoạch. Một số tiểu thương không mặn mà vào chợ kinh doanh, vì cho rằng chợ xây mới, các ki ốt cho thuê với giá cao, trong khi số tiền lãi bán hàng không đủ chi phí. Mặt khác, ở một số chợ, công tác quản lý, tổ chức vẫn còn nhiều bất cập. Bà Hà Thị Khanh, tiểu thương chợ Đồng Quế (Sông Lô) cho biết, tôi thấy không hài lòng với công tác quản lý tại chợ. Công trình xây dựng tiền tỉ, vậy mà đến chỗ đi vệ sinh ở chợ có cũng như không; rác thải thì bừa bộn, mất vệ sinh, người bán như chúng tôi còn ngại vào chứ đừng nói người dân vào mua hàng.

Một nguyên nhân khác, do hiện nay, các huyện, thành phố đều xây dựng chợ trung tâm với nhiều hạng mục hiện đại, mặt hàng phong phú, đa dạng, thu hút một lượng lớn khách hàng; bên cạnh đó, nhiều điểm chợ cóc trong thôn, xóm vẫn mọc ra theo hình thức bán hàng phục vụ cụm, xóm. Bà Nguyễn Thị Cảnh, xã Định Trung (Vĩnh Yên) cho biết: “Dù biết địa phương có chợ, nhưng chưa bao giờ tôi đến chợ để mua bán, bởi khu vực gần nhà cũng có khá nhiều mặt hàng được các hộ dân bày bán như thịt cá, rau, củ quả các loại. Nếu có nhu cầu mua sắm nhiều, tôi vẫn vào chợ trung tâm của thành phố, bởi chợ lớn cách nhà cũng không xa…”.

Chợ là nhu cầu thiết yếu trong đời sống nhân dân vùng nông thôn, góp phần thúc đẩy phát triển KT –XH, song, quy hoạch ra sao hay vận hành như thế nào để hiệu quả, đòi hỏi sự vào cuộc tích cực của các cấp, ngành, tránh tình trạng, công trình bỏ ra tiền tỉ vẫn bỏ hoang, gây lãng phí, bức xúc cho người dân, trong khi nhiều công trình khác đang thiếu hoặc xuống cấp cần được đầu tư vốn để nâng cấp, sửa chữa, nhất là các công trình trường học, y tế...

Bài, ảnh Thanh Tuyền



TAG:
Tin tức Mới:

Ý kiến của bạn

Họ tên:
Email: