Phóng sự - Ghi chép

Vĩnh Phúc bảo vệ và phát triển rừng bền vững

Thứ Ba, 17/04/2018

Bài 2: Giữ màu xanh cho rừng - Người dân là chủ thể

Từ năm 2016, tỉnh đã tổ chức theo dõi cập nhật diễn biến rừng và đất lâm nghiệp được hơn 906 ha, rà soát chuyển đổi rừng phòng hộ ít xung yếu sang rừng sản xuất. Rừng Vĩnh Phúc là nguồn tài nguyên rất phong phú và giàu tiềm năng nên là mục tiêu khai thác trái phép của các đối tượng vi phạm.

Theo Chi cục Kiểm lâm Vĩnh Phúc, năm 2017 trên địa bàn tỉnh đã xảy ra 18 vụ vi phạm bị phát hiện, gồm các hành vi khai thác rừng trái phép; vận chuyển lâm sản, mua bán, cất giữ, kinh doanh lâm sản trái pháp luật, vi phạm các quy định về bảo vệ rừng. Trong khi đó, tình trạng cháy rừng vẫn có nguy cơ xảy ra, gây thiệt hại không nhỏ.

Gia đình ông Tạ Quang Thuận, thôn Bắc Ái, xã Ngọc Thanh (Phúc Yên) trồng chanh leo kết hợp trồng rừng cho thu nhập khá. Ảnh: Dương Hà

Tìm hiểu về công tác BVR và phòng cháy chữa cháy rừng (PCCCR), chúng tôi đến thăm chủ rừng Tô Văn Tân, ở thôn Đồng Giãng, xã Ngọc Thanh, thị xã Phúc Yên. Thăm cánh rừng xanh bạt ngàn của ông ở khu đèo Bụt, thôn Thanh Cao, tôi hỏi:

- Bằng cách nào để trồng rừng phát triển nhanh?

- Ông nói: Đất vùng này cằn cỗi, phải lấy ngắn nuôi dài thôi. Kết hợp các loại hình kinh tế, trồng thông, keo, bạch đàn kết hợp trồng bưởi, nhãn, mít... rồi nuôi bò, dê, thả cá...

- Thế còn việc BVR?

- Phí dịch vụ BVR nhà nước hỗ trợ 200 ngàn đồng/ha/năm chả thấm tháp gì, nhưng từ việc trồng rừng đến tìm giống cây mới phải nhờ cán bộ kiểm lâm hướng dẫn. Xã Ngọc Thanh có khoảng 70% là đồng bào dân tộc thiểu số, trước đây người dân thường canh tác du canh, không biết có bao nhiêu ha rừng bị phá đốt do phương thức canh tác lạc hậu này, “một đốm lửa nhỏ có thể thiêu cháy cả cánh rừng”.

Người dân nơi đây phần đông nghèo về vật chất và thiếu hiểu biết. Theo ông Tâm, 7 năm trong quân ngũ, được tiếp xúc với cán bộ kiểm lâm, với truyền thông, học cách trồng cây, làm cỏ, bón phân chăm sóc cho cây, ông càng hiểu nguyên nhân chủ yếu của tình trạng nghèo khó của dân vùng núi quê ông trước đây là rừng bị tàn phá. Nay có rừng thì có nguồn lâm sản được thu hoạch quanh năm và ông nghĩ: “Trồng rừng khó, nhưng khó hơn cả là BVR. Tôi làm chủ rừng nên phải tìm mọi cách giữ gìn và phát triển rừng”.

Thế mới biết, chỉ có dân mới giữ được rừng. Chỉ có giữ được rừng mới có thể xóa được đói nghèo bền vững và lâu dài. Trong kháng chiến “rừng che bộ đội, rừng vây quân thù”, nay là rừng xanh no ấm, phòng hộ, giữ đất, giữ nước, bảo vệ môi trường, là văn hóa, cảnh quan, du lịch...

Theo ông Nguyễn Minh Tuấn, Phó Giám đốc Vườn quốc gia (VQG) Tam Đảo, tài nguyên rừng đang bị đe dọa nghiêm trọng bởi nhiều nguyên nhân, trong đó có cháy rừng. Cháy rừng làm suy giảm diện tích, tài nguyên và tính đa dạng sinh học của rừng; làm suy thoái đất, tác động xấu đến môi trường sinh thái, thậm chí còn gây thiệt hại lớn về người và tài sản.

Rừng của VQG Tam Đảo còn giữ vai trò điều hòa khí hậu, điều tiết nguồn nước, bảo vệ môi trường sống cho một phần đồng bằng Bắc bộ, trong đó có Vĩnh Phúc. Nói PCCCR là một trong những nhiệm vụ trọng tâm trong công tác BVR hiện nay là vì thế.

Theo thống kê, trong 5 năm trở lại đây, rừng tự nhiên ở VQG Tam Đảo không xảy ra cháy rừng, có một vài vụ cháy nhỏ xảy ra chủ yếu ở rừng trồng và trảng cỏ. Tỷ lệ dân số trong vùng đệm của VQG Tam Đảo là người dân tộc thiểu số cao, trình độ dân trí hạn chế.

Người dân sống phụ thuộc vào nguồn tài nguyên rừng Tam Đảo cũng ảnh hưởng đến công tác BVR - PCCCR. VQG Tam Đảo còn được xác định là 1 trong 6 trọng điểm cháy rừng của cả nước, diện tích dễ xảy ra cháy lớn tập trung ở vườn phía Tây - Nam (tỉnh Vĩnh Phúc) có địa hình chia cắt, có nơi độ dốc > 35o... Trong khi hệ thống cơ sở vật chất như đường giao thông, thông tin liên lạc, cấp nước, phương tiện tuần tra, chòi canh lửa, kinh phí còn thiếu...

Từ thực tế việc quản lý các loại đất lâm nghiệp, loại rừng và tình hình cháy rừng thời gian qua, VQG Tam Đảo đã xây dựng phương án PCCCR mùa khô 2017- 2018. Đưa ra các biện pháp cụ thể, quyết liệt và đồng bộ nhằm không để xảy ra cháy rừng. Đồng thời ứng phó kịp thời khi phát hiện lửa rừng, từng bước đưa công tác PCCCR vào nền nếp, tiến tới xã hội hóa công tác này.

Ông Nguyễn Việt Hùng, Chi cục trưởng Chi cục Kiểm lâm tỉnh cho biết, để quản lý BVR và phát triển rừng năm 2018, Vĩnh Phúc phấn đấu duy trì mục tiêu “Giảm diện tích rừng bị chặt phá, bị cháy, giảm tụ điểm buôn bán lâm sản trái phép, giảm số vụ vi phạm pháp luật về rừng” và “Tăng số cây trồng phân tán, diện tích rừng trồng và tăng chất lượng rừng”. BVR và phát triển kinh tế rừng bền vững - Không chỉ BVR tốt mà ngày càng làm cho nó giàu thêm, đồng thời tổ chức SXKD rừng hiệu quả hơn.

Thực tế đã khẳng định, nông dân, nhất là đồng bào dân tộc thiểu số ở vùng núi tham gia phát triển kinh tế rừng vừa giúp bà con ổn định đời sống, vừa giảm nguy cơ phá rừng. Chính sách của nhà nước cũng đã tạo thêm việc làm cho người dân có cuộc sống gắn với nghề rừng, góp phần xóa đói giảm nghèo, bảo đảm an ninh, quốc phòng. Từ đó giúp cho công tác BVR, phát triển rừng ngày càng phát huy tốt hiệu quả và bền vững. Nếu chỉ có lực lượng kiểm lâm thôi thì không thể giữ được rừng. Khi có sự tham gia của người dân, giúp sức của cộng đồng, rất nhiều vụ vi phạm lâm luật đã được ngăn chặn để rừng mãi thêm xanh./.

 

Hồng Quân



TAG:

Ý kiến của bạn

Họ tên:
Email: