Kinh Tế

Đưa nông sản an toàn trở thành sản phẩm đại trà, giá hợp lý

Thứ Sáu, 12/08/2022

Kỳ II: Vì sao nông sản an toàn khó tiếp cận người tiêu dùng?

Với thị trường 1,2 triệu dân như Vĩnh Phúc, số người được tiếp cận nông sản an toàn chưa nhiều, trong khi các doanh nghiệp (DN), hợp tác xã (HTX) sản xuất trong lĩnh vực này một cách nghiêm túc lại rất khó tồn tại. Vậy, đâu là nguyên nhân khiến thị trường nông sản an toàn mãi ì ạch?

Mặc dù tuân thủ quy trình sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP nhưng nông sản của HTX Sản xuất rau an toàn Thanh Hà (Hồ Sơn - Tam Đảo) vẫn khó tìm được những đơn hàng với giá trị cao. Ảnh: Nguyễn Lượng

Giá cao

Theo khảo sát tại một số chợ truyền thống trên địa bàn thành phố Vĩnh Yên, những ngày cuối tháng 7/2022, giá các loại củ, quả như: Cà rốt, cải bắp, cà chua, mướp đắng, dưa chuột... dao động từ 12.000 - 20.000 đồng/kg; các loại rau như: Muống, cải xanh, cải bắp, cải ngọt, ngót, mồng tơi… ở mức 10.000 - 15.000 đồng/kg; một số loại rau gia vị, rau sống như: Xà lách, hành lá… có giá từ 30.000 - 40.000 đồng/kg…

Trong khi đó, giá bán các mặt hàng này tại các chuỗi siêu thị Winmart+, Go!Vĩnh Phúc, Co.opmart hay các cửa hàng thực phẩm an toàn nhìn chung cao hơn từ 1,5 - 2 lần, thậm chí gấp ba, bốn lần so với giá bán tại chợ. Đơn cử, tại các chuỗi siêu thị Winmart+, giá rau muống đang được niêm yết gần 24.000 đồng/kg; rau cải các loại có giá từ 30.000 - 36.000 đồng/kg; xà lách, hành lá từ 59.000 - 65.000 đồng/kg…

Từ nhiều năm nay, câu chuyện giá nông sản an toàn, đặc biệt là mặt hàng rau, củ, quả tại hệ thống siêu thị, chuỗi cửa hàng thực phẩm sạch chênh lệch khá lớn so với các chợ truyền thống là một thực tế ở thị trường bán lẻ trong nước. Biết rằng, các hệ thống phân phối hiện đại phải chịu thêm nhiều chi phí về đầu tư quầy hàng, tủ bảo quản, mặt bằng và trả lương nhân viên. Song, với mức giá chênh có phần bất hợp lý như vậy, tại Vĩnh Phúc, tỉnh có thu nhập bình quân đầu người trong năm 2021 đạt 4,511 triệu đồng/người/tháng, phần lớn người dân khó có thể đủ sức chi trả.

Chị Nguyễn Thị Hải Hậu, xã Định Trung (thành phố Vĩnh Yên) chia sẻ: “Nhóm thực phẩm tươi sống như: Rau củ quả, thịt lợn… luôn được tôi đặc biệt quan tâm về nguồn gốc cũng như chất lượng vì đây là các mặt hàng thiết yếu, được sử dụng hàng ngày. Tuy nhiên, giá thực phẩm an toàn tại các siêu thị, cửa hàng thực phẩm sạch còn ở mức cao, chưa phù hợp với điều kiện kinh tế của đại đa số người tiêu dùng. Do thu nhập thấp nên tôi buộc phải mua tại chợ, dù luôn cảm thấy không yên tâm”.

Bất hợp lý trong khâu sản xuất, phân phối

Để mua thực phẩm tươi sống an toàn, người tiêu dùng phải tìm đến siêu thị hoặc cửa hàng thực phẩm sạch. Tuy nhiên, độ phủ sóng của các kênh tiêu thụ hiện đại này trên địa bàn tỉnh, đặc biệt là ở khu vực nông thôn, miền núi còn thấp.

Chưa kể, không phải lúc nào vào siêu thị cũng mua được loại thực phẩm tươi sống theo nhu cầu. Ngược lại, ở chợ truyền thống, nơi mua sắm thực phẩm chính của người dân, mặt hàng đa dạng hơn, giá rẻ hơn siêu thị nhưng để tìm mua sản phẩm sạch và an toàn, được kiểm định chặt chẽ, có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng là không dễ.

Theo khảo sát, có đến 90% nông sản trên địa bàn tỉnh tiêu thụ qua các kênh truyền thống là ngoài chợ hay gánh hàng rong; chỉ 10% còn lại là thông qua kênh thương mại hiện đại. Đây là "rào cản" không nhỏ làm cho nông sản an toàn, nông sản hữu cơ khó tiếp cận người tiêu dùng.

Nhu cầu nông sản an toàn ngày càng gia tăng nhưng sản xuất còn ở quy mô nhỏ lẻ, manh mún, sản phẩm chưa đa dạng, chưa đại trà, thiếu tính liên kết trong sản xuất, tiêu thụ là những nguyên nhân chính khiến nông sản an toàn khó đặt chân vào hệ thống siêu thị, chuỗi cửa hàng thực phẩm.

Thực tế hiện nay, trong 10 mớ rau sạch thì mới chỉ có từ 1 - 2 mớ được đặt lên kệ siêu thị, số còn lại buộc phải bán trôi nổi trên thị trường tự do lẫn với các loại rau thông thường. Rõ ràng, với hình thức tiêu thụ này, DN, HTX và chính người trồng rau sạch không thu được lợi nhuận tương xứng, trong khi người tiêu dùng được hưởng lợi mà không hề hay biết.

Ông Nhâm Đức Cải, Giám đốc HTX Sản xuất rau an toàn Thanh Hà (Hồ Sơn - Tam Đảo) cho biết: “Quy trình sản xuất su su an toàn theo tiêu chuẩn VietGAP khá phức tạp, song, chất lượng sản phẩm cũng tốt hơn, đặc biệt giá thành cũng cao hơn nếu vào được các kênh tiêu thụ lớn như siêu thị, chuỗi cửa hàng thực phẩm sạch.

Tuy nhiên, không phải lúc nào HTX cũng kí được hợp đồng cung ứng. Khi đó, HTX phải đưa su su sạch vào kênh tiêu thụ truyền thống. Với giá bán như rau thông thường, HTX cũng có lãi nhưng rất ít. Điều này chưa tạo động lực cho HTX chú trọng tới khâu đóng gói, gắn nhãn cho từng sản phẩm mà chỉ dán tem chứng nhận cho bao gói số lượng lớn. Bởi vậy, khi ra chợ, rau được bán lẻ sẽ không có tem nhận diện, truy xuất nguồn gốc”.

Trường hợp như HTX Sản xuất rau an toàn Thanh Hà không phải hiếm. Hiện có rất nhiều DN, HTX sản xuất nông sản an toàn trên địa bàn tỉnh cũng chưa có biện pháp hữu hiệu để chứng minh sản phẩm của mình bán tại các chợ truyền thống là nông sản an toàn. Thiết nghĩ, tại sao nông sản an toàn không khẳng định vị thế, chiếm lĩnh thị trường rộng lớn, đầy tiềm năng là các chợ truyền thống, góp phần kéo nông sản sạch về giá trị thật và phổ biến hơn?

Phùng Hải - Lưu Nhung - Nguyễn Hường



TAG:
Tin tức Mới:

Ý kiến của bạn

Họ tên:
Email: