Kinh Tế

Tích tụ ruộng đất - "đòn bẩy" cho sản xuất quy mô lớn ở các HTX nông nghiệp

Thứ Sáu, 04/10/2019

Tích tụ ruộng đất trong sản xuất nông nghiệp được coi là xu thế tất yếu của thời kỳ hội nhập kinh tế. Nhờ thuê đất, tích tụ ruộng đất mà các HTX nông nghiệp trên địa bàn tỉnh có bước phát triển mới, đáp ứng nhu cầu sản xuất hàng hóa; từ đó, góp phần khuyến khích nông dân dần thay đổi phương thức sản xuất, từ manh mún, tự cấp tự túc sang sản xuất hàng hóa để nâng cao hiệu quả trên cùng đơn vị diện tích.

Để có đất sản xuất, HTX Rau an toàn Trung Nha ở thôn Phương Nha, xã Hồng Phương (Yên Lạc) thuê lại ruộng đất của 120 hộ dân trong thời hạn 50 năm với diện tích 3ha để canh tác, phát triển sản xuất nông nghiệp

Thời gian qua, một số hộ gia đình trên địa bàn tỉnh đã liên kết để hình thành HTX, tổ hợp tác (THT) sản xuất nông nghiệp. Theo đó, các thành viên cùng nhau góp đất đai, vốn liếng để tổ chức sản xuất. HTX, THT thực hiện vai trò cung cấp dịch vụ cung ứng vật tư đầu vào, dịch vụ kỹ thuật sản xuất, tiêu thụ sản phẩm. Mục đích của cách làm này là khắc phục tình trạng ruộng đất manh mún, không đồng nhất; gắn kết chuỗi sản xuất nông nghiệp từ khâu sản xuất đến khâu tiêu thụ sản phẩm; thực hiện quy trình canh tác thống nhất, cung ứng đồng đều và ổn định về số lượng và chất lượng sản phẩm theo yêu cầu của thị trường; từ đó, góp phần sử dụng đất nông nghiệp hiệu quả hơn.

Một trong những HTX nông nghiệp phát huy được hiệu quả SXKD nhờ tích tụ ruộng đất phải kể đến HTX Rau an toàn Trung Nha ở thôn Phương Nha, xã Hồng Phương (Yên Lạc). Được biết, trước khi có tổng diện tích đất canh tác, sản xuất nông nghiệp 3ha như hiện nay, HTX đã phối hợp với UBND xã Hồng Phương vận động, tuyên truyền người dân dồn ghép, cho thuê đất ruộng trong thời hạn 50 năm của 120 hộ dân, giá cho thuê 130kg thóc/sào/năm.

Chia sẻ với chúng tôi, anh Nguyễn Văn Cường, Giám đốc HTX Rau an toàn Trung Nha cho biết: "Trước khi đi vào hoạt động ổn định như hiện nay, HTX đã mất khoảng thời gian 6 tháng để ổn định đất đai sản xuất. Được sự hỗ trợ của chính quyền địa phương, chúng tôi đã tổ chức họp thôn dân cư để thuyết phục bà con nhân dân cho thuê lại ruộng đất không canh tác. Thay vì bỏ không, mỗi năm người dân sẽ có thêm thu nhập từ việc cho thuê lại ruộng, trong khi HTX có đất sản xuất, như vậy cả hai bên cùng có lợi".

Nhờ có đất sản xuất, HTX Rau an toàn Trung Nha trồng tập trung 2 loại rau chính là rau muống và mùng tơi, cùng một số loại rau theo vụ. Với tổng sản lượng xuất bán 500kg/ngày, HTX đang là đơn vị cung ứng rau an toàn cho chuỗi cửa hàng thực phẩm sạch trên địa bàn thành phố Hà Nội và Vĩnh Phúc, đạt doanh thu hơn 1 tỷ đồng/năm.

Rời HTX Rau an toàn Trung Nha, chúng tôi đến thăm vùng sản xuất rau theo tiêu chuẩn VietGap của HTX rau an toàn Đại Lợi ở phường Tiền Châu (Phúc Yên). Được thành lập năm 2017, HTX rau an toàn Đại Lợi có 14 thành viên, canh tác trên tổng diện tích hơn 10ha, chủ yếu trồng các loại rau ngắn ngày, như: Cải ngọt, cải ngồng, rau ngót, bắp cải,...

Trước khi đi vào hoạt động, được sự quan tâm, tạo điều kiện của chính quyền cấp trên, HTX được tiếp quản một nhà điều hành, một nhà bảo quản, sơ chế rau với đầy đủ trang thiết bị phục vụ việc đóng gói rau, vận chuyển hàng hóa. Hiện, đơn vị đang hợp đồng cung ứng rau, củ, quả cho các công ty, siêu thị trên địa bàn, như: Công ty Sản xuất Phanh Nissin Việt Nam, một số siêu thị Vinmart của Tập đoàn VinGroup,... tạo việc làm cho 18 lao động thời vụ, mức thu nhập trung bình 5 triệu đồng/người/tháng.

Trao đổi với chúng tôi, ông Đặng Văn Kỳ, Giám đốc HTX rau an toàn Đại Lợi cho biết: Khu vực sản xuất nông nghiệp của HTX nằm trong vùng sản xuất rau an toàn được địa phương quy hoạch. Tuy nhiên, với lượng khách hàng lớn, cùng các hợp đồng cung ứng sản phẩm đa dạng, diện tích sản xuất hơn 10ha của HTX không thể đáp ứng các đơn hàng. Chính vì thế, HTX vận động nhân dân có ruộng chuyển đổi, cho thuê lại đất nông nghiệp để dồn ghép, hình thành vùng sản xuất quy mô với diện tích khoảng 30ha. Tuy nhiên, việc dồn ghép, thuê lại ruộng đất cũng gặp phải một số khó khăn do chưa thống nhất được đơn giá cho thuê; ruộng đất còn manh mún, không tập trung… gây ảnh hưởng đến quá trình phát triển của các HTX khi muốn mở rộng diện tích canh tác dù đã có đầu ra ổn định.

Có thể thấy, bên cạnh những kết quả đạt được, việc tích tụ ruộng đất ở các HTX nông nghiệp còn một số rào cản, chưa tương xứng với tiềm năng do lợi nhuận thấp, quy mô đất đai của hộ manh mún, cơ sở hạ tầng nông thôn chậm phát triển... nên chưa hấp dẫn nhiều HTX quan tâm đầu tư vào lĩnh vực nông nghiệp. Ngoài ra, ở hầu hết các địa phương, nhiều đơn vị còn gặp nhiều khó khăn trong tiếp cận đất đai với quy mô đủ lớn để kinh doanh có lãi. Quan trọng hơn là nhận thức của người dân còn hạn chế, dù không làm ruộng vẫn bỏ hoang để mong nhận tiền đền bù khi có dự án đi qua…

Để khuyến khích nông dân tập trung đất nông nghiệp phục vụ sản xuất quy mô lớn, Chính phủ đã ban hành chỉ thị số 10/1998 và Chỉ thị số 18/1999, khuyến khích nông dân, chính quyền địa phương các cấp xây dựng phương án chuyển đổi ruộng đất từ thửa nhỏ manh mún thành những thửa lớn thuận tiện cho việc sản xuất nông nghiệp.

Nhằm thúc đẩy, tạo điều kiện cho khu vực kinh tế tập thể, nhất là các HTX nông nghiệp có điều kiện mở rộng diện tích canh tác, đưa cơ giới hóa vào đồng ruộng và phát huy hiệu quả trên cùng một đơn vị diện tích, trong những năm tiếp theo, ngoài những cơ chế đã ban hành, tỉnh ta cần tiếp tục có các chính sách nhằm khuyến khích cá nhân, doanh nghiệp, tổ chức, khu vực kinh tế tập thể tích tụ ruộng đất để đầu tư vào sản xuất nông nghiệp quy mô lớn. Từ đó, phát triển chăn nuôi, trồng trọt có hiệu quả, tạo việc làm tại chỗ cho nhiều lao động địa phương, phát huy hiệu quả trên cùng một diện tích canh tác.

Bài, ảnh Ngọc Lan



TAG:

Ý kiến của bạn

Họ tên:
Email: