Kinh Tế

Phát huy công năng các hồ chứa nước

Thứ Bảy, 29/05/2021

Với vai trò cung cấp nước uống, nước tưới tiêu, tạo năng lượng thủy điện, kiểm soát lũ lụt, đóng góp nhu cầu giải trí…, đập và hồ chứa nước ngày càng thể hiện rõ tầm quan trọng trong đời sống KT- XH. Tuy nhiên, do tác động của môi trường và sự can thiệp quá mức của tốc độ đô thị hóa, số lượng và diện tích ao, hồ tự nhiên đang bị thu hẹp. Để bảo vệ, khai thác và phát huy cao nhất công năng hệ thống hồ chứa nước trên địa bàn, tỉnh đã chỉ đạo các ngành chức năng tăng cường việc quản lý, sửa chữa, nâng cấp, đảm bảo an toàn, chủ động nguồn nước, phát triển bền vững nguồn tài nguyên nước từ các hồ chứa nước.

Mực nước tại hồ Suối Sải, ở thôn Thành Công, xã Lãng Công (Sông Lô) đang có nguy cơ thấp dần do việc sử dụng lãng phí nguồn nước dẫn vào hồ của người dân trong khu vực.

Người dân trong tỉnh và du khách khi đến Vĩnh Phúc, đều biết đến các hồ: Đại Lải, Lập Đinh, Xạ Hương, Làng Hà, Vĩnh Thành, Đồng Mỏ, Bản Long, Thanh Lanh, Vân Trục, Suối Sải, Bò Lạc… nhờ nét đẹp tự nhiên và sự hữu ích trên nhiều lĩnh vực.

Nhiều công trình du lịch sinh thái, tâm linh được xây dựng trong sự kết hợp hài hòa với các hồ đầm tự nhiên, tạo sự thu hút của đông đảo khách du lịch.

Doanh thu từ sự kết hợp đó cũng tăng đáng kể nhờ nhà đầu tư biết khai thác tiềm năng, trong đó có những sản vật từ nước. Hơn cả, các hồ chứa có vai trò đặc biệt quan trọng trong việc trữ nước phục vụ sản xuất và điều hòa khí hậu.

Đơn cử: Hồ Đại Lải rộng tới 5,25 km2, cộng thêm khoảng 30km2 các vùng phụ cận đồi núi, rừng cây; giữa hồ có Đảo Ngọc rộng tới 3 ha.

Với tổng dung tích 34,5 triệu m3 nước, hồ là nguồn cung cấp nước phục vụ sản xuất nông nghiệp cho hơn 2.000 ha đất canh tác của huyện Bình Xuyên, thành phố Phúc Yên và huyện Mê Linh, Sóc Sơn (Hà Nội).

Ngoài ra, hồ còn có chức năng ngăn và xả lũ cho toàn bộ khu vực này. Năm 1987, khu vực hồ được đưa vào khai thác du lịch và hiện là khu nghỉ dưỡng và du lịch xanh đẳng cấp với hàng loạt khách sạn, nhà hàng, khu vui chơi giải trí bao quanh vùng hồ; trong đó có Trại sáng tác, Khu du lịch sinh thái Đại Lải- Điểm đến của nhiều du khách trong và ngoài tỉnh, du khách nước ngoài.

Nhờ được quan tâm, đầu tư, sửa chữa, gia cố thường xuyên, nên các hồ chứa nước lớn trên địa bàn tỉnh cơ bản đảm bảo việc phòng lũ, cấp nước cho sản xuất nông nghiệp và dân sinh.

Theo số liệu thống kê của Chi cục Thủy lợi Vĩnh Phúc, toàn tỉnh hiện có trên 400 hồ chứa nước lớn, nhỏ.

Không chỉ đảm bảo phục vụ nhu cầu nước tưới cho sản xuất và an toàn phòng chống lụt bão, các hồ chứa nước còn phát huy công năng vào việc điều tiết khí hậu và tạo cảnh quan môi trường.

Tuy nhiên, hầu hết các hồ chứa có quy mô lớn đều được khai thác, xây dựng và sử dụng từ khá lâu, có hiện tượng không giữ được nguyên trạng; một số hạng mục hư hỏng và xuống cấp nghiêm trọng; một số khác chưa được cải tạo, nâng cấp; trong khi nhu cầu phục vụ du lịch, dịch vụ, cấp nước cho công nghiệp… từ các hồ chứa ngày càng lớn.

Bên cạnh đó, tốc độ đô thị hóa diễn ra nhanh chóng, kéo theo những hành vi vi phạm pháp luật đối với các công trình thủy lợi nói chung và hồ thủy lợi nói riêng diễn ra ngày càng phức tạp.

Nhất là hiện trạng lấn chiếm ao hồ để thực hiện các dự phát triển kinh tế, hạ tầng, dịch vụ…; trong khi đặc thù ranh giới phạm vi bảo vệ công trình khó xác định và việc ngăn chặn, xử lý vi phạm của một số cơ quan, đơn vị, chính quyền chưa thực sự kiên quyết, triệt để.

Với dung tích hữu ích 2,8 triệu m3, hồ Suối Sải, ở thôn Thành Công, xã Lãng Công (Sông Lô) phục vụ nước tưới cho 4 xã: Lãng Công, Nhân Đạo, Quang Yên, Hải Lựu.

Do phụ thuộc hoàn toàn vào nguồn nước tự nhiên nên hồ là nguồn nước chính phục vụ sản xuất và đời sống của người dân khu vực này.

Để tận dụng tối đa nguồn nước “trời cho”, nhiều hộ dân đã tự ý đắp chặn thượng nguồn con suối (nơi cung cấp nước vào hồ) để dẫn về các ngả, vào các bể chứa gia đình.

Điều đáng nói, hệ thống ống dẫn sơ sài, cộng ý thức của người dân còn hạn chế, dẫn đến tình trạng nước chảy tràn ngày đêm tại bể chứa cũng như ở các điểm ống dẫn bị gãy, vỡ…

Đây là một trong những nguyên nhân khiến mực nước của hồ ngày càng ít đi, gián tiếp gây nên hạn hán cục bộ.

Để khai thác và phát huy tiềm năng, công năng hệ thống hồ chứa nước, việc nâng cao chất lượng an toàn các công trình hồ đập, nhất là các hồ vừa và nhỏ đã được UBND tỉnh quan tâm.

Trên cơ sở thực hiện các quy định trong Nghị định số 114 của Chính phủ về quản lý an toàn đập, hồ chứa nước, Sở NN & PTNT đã tham mưu UBND tỉnh đầu tư, cải tạo nâng cấp hệ thống hồ đập trên địa bàn; đề xuất xây dựng các đề án khai thác tổng hợp các hồ chứa thủy lợi lớn, đảm bảo phù hợp với điều kiện biến đổi khí hậu và nhu cầu phát triển KT- XH của tỉnh; ban hành các văn bản chỉ đạo thực hiện cắm mốc chỉ giới phạm vi bảo vệ công trình thủy lợi đối với các hồ chứa lớn; tăng cường công tác quản lý, xử lý các hành vi xâm phạm các hồ chứa nước.

Việc sửa chữa, nâng cấp để đảm bảo an toàn các hồ chứa nước là việc làm cần thiết để chủ động nguồn nước, giải quyết cơ bản tình trạng hạn hán, phát triển bền vững nguồn tài nguyên nước và hạn chế thấp nhất ảnh hưởng của thiên tai đến sản xuất nông nghiệp và đời sống nhân dân.

Hơn hết, mỗi người dân, nhất là người dân sinh sống khu vực có hồ chứa nước cần nâng cao nhận thức và ý thức giữ gìn, bảo vệ và khai thác nguồn tài nguyên quý giá này.

Hãy sử dụng tiết kiệm, đúng mục đích và hiệu quả nguồn nước được thiên nhiên ban tặng, bởi nó sẽ mang lại lợi ích bền vững cho chính mình.

Bài ảnh: Anh Tú



TAG:
Tin tức Mới:

Ý kiến của bạn

Họ tên:
Email: