Kinh Tế

Tăng cường tính pháp lý đối với hoạt động chơi họ

Thứ Tư, 17/04/2019

Từ lâu, hình thức chơi họ đã được nhiều người quan tâm, tham gia bởi có các mặt tích cực như: Tương thân tương trợ, giúp đỡ lẫn nhau trong huy động vốn phục vụ sản xuất và đời sống. Tuy nhiên, lợi dụng hình thức huy động vốn dễ dàng, nhanh chóng của nhiều thành viên, chủ họ đã “ôm” tiền bỏ chạy. Vỡ hụi, họ khiến nhiều gia đình ly tán và phát sinh các tiêu cực xã hội. Để siết chặt công tác quản lý, ngày 19/2/2019, Chính phủ ban hành Nghị định số 19 thay thế Nghị định số 144 (ban hành năm 2006) nhằm tăng cường tính pháp lý đối với các thành viên, chủ họ và khi có các tranh chấp liên quan.

Từng là một cái họ có tiếng ở chợ Vĩnh Yên, song, nhiều năm nay, bà Nguyễn Thị Lan, tiểu thương hàng khô không dám chơi họ nữa, bởi có thời gian bà phải đứng ra đóng họ thay cho các con họ (con họ sau khi lấy tiền rồi "bùng” mất). Có thời điểm, bà Lan cầm cái hàng chục bát họ trong chợ, ít thì vài chục triệu đồng/bát; nhiều thì hàng trăm triệu đồng/bát. Những năm đầu, việc thu họ thuận lợi nên cái họ khá nhàn nhã, tiền tiêu rủng rỉnh bởi có phần trăm hoa hồng. Tuy nhiên, về sau, nhiều con họ “ôm” tiền rồi “bùng” mất khiến bà phải đứng ra đóng họ thay nên bị thiệt hại nhiều về kinh tế.

Bà Nguyễn Thị Lan cho biết: Thông thường, một dây họ có 10 người chơi; 10 ngày bốc họ 1 lần nên 3 tháng 10 ngày (100 ngày) là hết một bát họ. Tùy điều kiện của các thành viên mà tổ chức bát họ to hay nhỏ. Theo thỏa thuận, việc đóng họ (góp họ) được đóng 1 lần/ngày hoặc 10 ngày/lần. Thời gian đầu, các con họ thực hiện nghiêm túc, đầy đủ việc đóng họ, sau này nhiều người lấy họ xong rồi “bùng” không đóng tiền nữa nên người cầm cái phải có trách nhiệm đóng thay. Có người đóng gần hết họ mới “bùng”; cũng không ít người đóng được 1- 2 kỳ đầu thì "bùng” khiến tôi khốn khổ vì phải đóng tiền thay, nhất là với những bát họ có giá trị hàng trăm triệu đồng.

Theo các tiểu thương ở chợ Vĩnh Yên, phong trào chơi họ được mọi người tham gia sôi nổi nhất là vào những năm 2000. Ngành hàng nào cũng có người chơi; từ hàng rau cỏ, thực phẩm tươi sống, giày dép, hóa mỹ phẩm đến hàng vải... Tùy từng điều kiện của mỗi tiểu thương mà người chơi có thể lựa chọn, tham gia các bát họ phù hợp với điều kiện kinh tế, thu nhập.

Chị Phạm Thị Thanh, tiểu thương bán hàng quần áo ở chợ Vĩnh Yên cho biết: Trước đây, việc tiếp cận vốn vay ở các tổ chức tín dụng rất khó khăn nên ai cũng muốn chơi họ để có một khoản tiền lớn đầu tư cho hàng hóa hoặc mua sắm, sửa sang nhà cửa. Tuy nhiên, chơi họ tiềm ẩn nhiều rủi ro, thực tế ở Vĩnh Yên đã có một số vụ vỡ họ, giá trị mỗi bát lên tới 500 triệu đồng. Có cái họ cầm một lúc 3 - 4 bát, khi con họ chơi cùng lúc vài bát và “ôm” đi hàng tỷ đồng, nghiễm nhiên đã để lại một đống nợ cho cái họ.

Nguyên nhân các vụ vỡ họ được cho là: Việc xem xét, cho các thành viên tham gia chơi họ của chủ họ có phần dễ dãi, ai muốn chơi thì chơi; hình thức chơi họ có sự biến tướng, lợi dụng việc huy động vốn dễ dàng, nhanh chóng, thiếu hiểu biết và tham lãi suất cao của người dân nên một số người đã tranh thủ "ôm" tiền bỏ chạy. Để siết chặt công tác quản lý, năm 2006, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 144/ 2006/NĐ-CP về họ, hụi, biêu, phường. Tuy nhiên, theo đánh giá, các quy định trong Nghị định 144 còn có những hạn chế về người tham gia họ, hình thức thỏa thuận họ, sổ họ, cơ chế kiểm soát họ, lãi suất họ… nên cần thiết có sự điều chỉnh cho phù hợp. Trên cơ sở đó, Nghị định số 19/2019/NĐ-CP ngày 19/2/2019 về họ, hụi, biêu, phường đã được ban hành (để thay thế Nghị định 144) nhằm tăng cường tính pháp lý đối với thành viên, chủ họ, nhất là khi xảy ra tranh chấp.

Nghị định số 19 được đánh giá là đã khắc phục được nhiều khoảng trống pháp lý bởi nó quy định khá chi tiết về nguyên tắc tổ chức họ; điều kiện làm thành viên, chủ họ; gia nhập, rút khỏi họ; văn bản thỏa thuận về họ; thứ tự lĩnh họ, lãi suất; quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm về pháp lý của thành viên, chủ họ …

Theo Nghị định số 19, nguyên tắc tổ chức họ phải tuân thủ các nguyên tắc cơ bản của pháp luật dân sự quy định tại Điều 3 Bộ Luật dân sự. Mục đích tổ chức họ nhằm tương trợ lẫn nhau giữa người tham gia quan hệ về họ; không được tổ chức họ để vay nặng lãi, lừa đảo chiếm đoạt tài sản, lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản, huy động vốn trái pháp luật hoặc các hành vi vi phạm pháp luật khác.

Điều kiện để trở thành thành viên phải từ 18 tuổi trở lên, không thuộc trường hợp mất năng lực hành vi dân sự, hạn chế năng lực hành vi dân sự (hoặc người đủ 15 tuổi đến 18 tuổi nếu có tài sản riêng); chủ họ có nghĩa vụ thông báo cho các thành viên về nơi cư trú mới trong trường hợp có sự thay đổi, thông báo đầy đủ về số lượng dây họ, phần họ, kỳ mở họ, số lượng thành viên của từng dây họ mà mình đang làm chủ họ cho người muốn gia nhập dây họ, nộp thay phần họ của thành viên nếu đến kỳ mở họ mà có thành viên không góp phần họ, để các thành viên xem, sao chụp sổ họ và cung cấp các thông tin liên quan đến dây họ khi có yêu cầu. Đồng thời, chủ họ phải thông báo bằng văn bản cho UBND cấp xã nơi cư trú về việc tổ chức dây họ có giá trị từ 100 triệu đồng trở lên, tổ chức từ 2 dây họ trở lên…

Cũng theo Nghị định 19, lãi suất quy định có thể được thỏa thuận hoặc được các thành viên đưa ra nhưng không được vượt quá 20%/năm tổng giá trị các phần họ phải đóng góp trừ đi giá trị các phần họ đã góp trên thời gian của dây họ. Trong trường hợp có tranh chấp về họ (hoặc phát sinh từ họ) thì tranh chấp đó được giải quyết bằng thương lượng hòa giải hoặc yêu cầu tòa án giải quyết theo quy định của pháp luật. Chủ họ, thành viên cá nhân, tổ chức liên quan có quyền đề nghị cơ quan có thẩm quyền xử lý vi phạm hành chính (hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự) đối với người có hành vi cho vay nặng lãi, lừa đảo chiếm đoạt tài sản, lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản, ...

Mong rằng, với việc điều chỉnh các văn bản pháp luật về họ sẽ tạo hành lang pháp lý an toàn cho người dân và giải quyết được các quan hệ liên quan, từ đó, góp phần đẩy lùi hoạt động cho vay nặng lãi và các tệ nạn xã hội khác.

Hà Trần



TAG:
Tin tức Mới:

Ý kiến của bạn

Họ tên:
Email: