Kinh Tế

Phát triển bền vững cho vay tiêu dùng

Thứ Năm, 13/09/2018

Mức tăng trưởng của cho vay tiêu dùng (CVTD) trong những năm gần đây đã góp phần giúp người vay tiếp cận vốn thuận tiện, phù hợp nhu cầu và có mức chi phí hợp lý. Tuy nhiên, sự phát triển nhanh trong thời gian ngắn cũng tiềm ẩn một số rủi ro cho cả công ty tài chính (CTTC), khách hàng và hệ thống ngân hàng của Việt Nam. Để tránh rủi ro, các CTTC cần có những giải pháp bền vững hơn, khách hàng nên thận trọng, có kế hoạch tài chính cá nhân tốt hơn.

Cho vay tiêu dùng giúp người vay tiếp cận vốn thuận tiện hơn

Tốc độ tăng trưởng nhanh

Theo báo cáo Tổng quan thị trường tài chính năm 2017 do Ủy ban Giám sát tài chính Quốc gia (NFSC) công bố, CVTD vẫn tiếp tục đà tăng trưởng từ cuối năm 2015 với tốc độ tăng đạt 65% (năm 2016 là 50,2%). Tỷ trọng tín dụng tiêu dùng nâng từ 12,3% lên 18% trong tổng dư nợ cho vay. NFSC dự báo lĩnh vực này sẽ tăng trưởng cao và đây vẫn là một trong những mảng hoạt động "tiềm năng và chiến lược" của các TCTD.

Đối với nền kinh tế xã hội, CVTD góp phần kích thích tiêu dùng, làm tăng cầu và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, góp phần đẩy lùi các hình thức tín dụng đen gây ra nhiều tệ nạn trong xã hội, qua đó góp phần thực hiện Chiến lược tài chính toàn diện tại Việt Nam.

Với người dân, đặc biệt các đối tượng nghèo, dễ tổn thương, điều kiện khó khăn, trình độ dân trí thấp… không có khả năng thực hiện các thủ tục vay mượn phức tạp, khó đáp ứng yêu cầu (tài sản bảo đảm, chứng minh nguồn thu nhập, các loại giấy tờ liên quan…) của các ngân hàng thương mại (NHTM), thì tổ chức tài chính với sản phẩm CVTD chính là “cánh cửa” mở ra cho họ tiếp cận được nguồn tiền cho các nhu cầu cấp bách, hoặc nâng cao chất lượng cuộc sống mà không phải đi vay tư nhân lãi cực cao, bị dồn ép, thậm chí khủng bố về tinh thần lẫn thể xác.

Đối với các TCTD, CVTD giúp đa dạng hóa các sản phẩm dịch vụ, đa dạng khách hàng, phân tán rủi ro, tăng trưởng dư nợ và gia tăng thu nhập thuần từ hoạt động tín dụng.

CVTD tuy phát triển nhanh trong thời gian qua, song tỷ lệ trong tổng dư nợ cho vay đối với nền kinh tế vẫn còn thấp so với cho vay kinh doanh (bên cung). Thị trường cho vay tiêu dùng ở Việt Nam mới đang ở giai đoạn đầu phát triển. Vì vậy, thời gian tới rất cần đẩy mạnh những giải pháp căn cơ, khả thi để mở rộng CVTD ở nước ta.

Những giải pháp phát triển bền vững CVTD tại Việt Nam

Nhiều khảo sát quốc tế đã ghi nhận rằng mức độ hiểu biết về tài chính thấp có nhiều khả năng được coi là một rào cản đối với tài chính toàn diện. Vì vậy, giải pháp cần tập trung là giáo dục, nâng cao hiểu biết về tài chính cho người tiêu dùng để họ tránh những rủi ro cho mình. Khi tham gia vay tiêu dùng, bản thân người vay cũng thêm hiểu biết và kiến thức tài chính.

“Trước khi đặt bút ký, người vay nên đọc kỹ hoặc yêu cầu nhân viên tư vấn làm rõ từng nội dung trong hợp đồng, đặc biệt lưu ý các điều khoản về lãi suất, thời hạn và phương thức trả nợ, cách tính tiền phạt, cách giải quyết các tranh chấp khi phát sinh, điều kiện để chấm dứt trước thời hạn, các trường hợp bất khả kháng...”, một chuyên gia kinh tế cho biết.

CVTD với đặc điểm là món vay nhỏ, thủ tục đơn giản, chủ yếu là tín chấp nên người tiêu dùng dễ dàng tiếp cận, không đắn đo, không có kế hoạch kỹ càng, chắc chắn về khả năng mình có thể trả được nợ đúng hạn. Thực tế, thời gian qua những khách vay tiêu dùng bị áp LS cao, khiếu nại, phản ánh với truyền thông thường là những khách hàng không thanh toán đúng hạn, không thực hiện đúng thỏa thuận hợp đồng vay vốn.

Vì vậy, hầu như tất cả các chuyên gia đều nhất trí rằng cần đẩy mạnh giáo dục nâng cao hiểu biết của người tiêu dùng về tài chính nói chung và tín dụng tiêu dùng nói riêng. Giáo dục nên ngay từ bậc nhỏ của chương trình phổ thông để những thế hệ người Việt Nam biết tự mình quản lý tài chính cá nhân một cách hiệu quả, an toàn, đúng pháp luật. Là những người đi vay thông minh.

Về TCTD, ông Đỗ Hoàng Phong, Giám đốc Trung tâm Thông tin tín dụng Quốc gia Việt Nam (CIC) cho rằng, cần phát triển mô hình chấm điểm tín dụng cá nhân theo chuẩn quốc tế dựa trên lịch sử quan hệ tín dụng của khách hàng vay và các thông tin liên quan để khắc phục tình trạng bất cân xứng về thông tin giữa các công ty tài chính và người tiêu dùng khi sử dụng dịch vụ.

Bà Nguyễn Thùy Dương, Phó Tổng giám đốc phụ trách khối Dịch vụ tài chính (EY Việt Nam) gợi ý, do tỷ lệ tiếp cận điện thoại di động ở Việt Nam hiện đang ở mức cao với gần 30 triệu người sử dụng điện thoại di động vào cuối năm 2017 và dự báo có thể lên tới 40 triệu người vào năm 2021, khoảng 52 triệu người dùng Internet (chiếm 54% dân số), thì các công ty tài chính nên dùng công nghệ để mở rộng mạng lưới khách hàng, giảm lãi suất cho vay cao.

Về môi trường pháp lý, NHNN cần tiếp tục hoàn thiện khung pháp lý về hoạt động cho vay của TCTD đối với khách hàng, nhằm tăng tính minh bạch trong hoạt động cho vay, lãi suất cho vay của TCTD đối với khách hàng.

CVTD có vai trò quan trọng đối với nền kinh tế quốc gia, do đó xác định đúng các rào cản và thực hiện các biện pháp hiệu quả là cần thiết và cấp bách để người tiêu dùng có thể truy cập, sử dụng các dịch vụ tài chính một cách nhanh chóng, mang lại hiệu quả cao cho bản thân người dân vay tiêu dùng, các TCTD cung cấp vốn và trên hết là hiệu quả đối với nền kinh tế.

Bài, ảnh: Thanh Tâm



TAG:
Tin tức Mới:

Ý kiến của bạn

Họ tên:
Email: