Kinh Tế

Cảnh báo rủi ro từ phong trào chơi lan đột biến

Thứ Ba, 11/08/2020

Người xưa có câu “Vua chơi lan, quan chơi trà”, nghĩa là bậc đế vương mới có điều kiện chơi hoa lan. Vậy nhưng, trong thời gian gần đây, phong trào chơi lan đột biến đã và đang tạo cơn sốt tại nhiều địa phương trong tỉnh. Dù chưa xuất hiện những giao dịch hàng chục tỷ đồng, tuy nhiên, theo giới chơi lan trên địa bàn những giao dịch có giá từ vài triệu, chục triệu đến cả tỷ đồng thì không hiếm. Giá trị lớn, lợi nhuận cao, khiến thú “chơi lan” nay đã trở thành phương tiện làm kinh tế của nhiều người. Tuy nhiên, trong số họ cũng không ít người tay trắng bởi… "giấc mơ lan".

Những kie lan đột biến được dân chơi ươm mầm, chăm sóc chu đáo, cẩn thận

Thú chơi tiền tỉ

“Thú chơi lan rộ lên từ 2 năm trở lại đây. Thêm cộng hưởng của mạng xã hội như facebook, zalo thì thú chơi lan càng trở nên “sốt” - đó là chia sẻ của Nguyễn Thanh Điệp, cậu bạn học cùng cấp 3 với tôi giờ bỏ cả nghề kiến trúc, bỏ cả giám đốc công ty thiết kế nội thất để đêm ngày mê mẩn với “nàng lan” kiêu sa.

Dẫn tôi đi tham quan vườn lan được gã không quản đêm ngày lặn lội khắp Hòa Bình, Phú Thọ… để sưu tầm về, Điệp tâm sự: “Người chơi lan ngày càng đông nhưng top 1, đẳng cấp nhất là hàng cao cấp, đột biến (hay gọi tắt VAR). Trong đó, đột biến bán phần được săn lùng mạnh nhất. Nếu như loại lan thường có giá trung bình khoảng 500 - 600 nghìn đồng thì dòng Phi Điệp có giá tiền triệu, trăm triệu, thậm chí hàng tỷ đồng.

Chung niềm đam mê với dòng lan đột biến, anh Trịnh Tiến Thành, một trong những cổ đông của vườn lan Anh Tuấn, xã Tân Lập, huyện Sông Lô cho biết: "Lan đột biến nổi tiếng là loài hoa khó tính, đòi hỏi chủ nhân phải chăm sóc đặc biệt. Mỗi vườn lan, giống lan thích nghi sống trong điều kiện tự nhiên tại vườn khác nhau hay gọi là “tiểu khí hậu” nên cách chăm sóc của các chủ vườn không giống nhau. Người chơi lan cần phải tìm hiểu tính cách của từng loài, từng cây. Ví dụ cây trồng ở nơi có nắng nóng, nhiệt độ cao cần giữ ẩm, tưới nhiều nước; có cây lại phải tưới nước nhiều lần trong ngày".

Theo giới thạo lan, hiện nay có hàng chục loại lan phi điệp đột biến như Phi Điệp 5 cánh trắng Bảo Duy, 5 cánh trắng Phú Thọ, 5 cánh trắng Hòa Bình, 5 cánh trắng Hà Tĩnh, 5 cánh trắng Hiển Oanh… Tên của các loại lan đột biến được đặt theo địa phương hoặc người phát hiện ra cây đầu tiên.

So với các giống hoa khác, lan đột biến có giá trị thẩm mỹ và lợi ích kinh tế rất cao. Tùy mức độ quý, hiếm của từng loại lan đột biến mà giá trên thị trường có khác nhau. Hình thức mua bán lan đột biến theo kie (mầm non phát triển từ cây mẹ) hoặc theo chiều cao thân cây tính bằng cm.

Trả lời thắc mắc của người viết về việc có nhiều ý kiến trái chiều xung quanh các giao dịch mua bán lan đột biến với giá cao ngất ngưởng, giá trị thật hay chỉ là chiêu trò thổi giá “câu khách”?; vì sao lan đột biến lại có giá trị cao như vậy?; làm sao để tránh bị lừa đảo, bỏ tiền thật mua hàng giả, kém chất lượng...?, anh Trịnh Tiến Thành chia sẻ:

"Nếu muốn chơi lan đột biến thì phải chấp nhận mua với giá khá cao để sở hữu giò lan này. Chỉ một chồi lan rừng cao 1 - 2 cm nhưng có gen đột biến đôi khi giá lên đến hàng chục triệu đồng. Dù vậy, những người chơi lan thực sự nếu có điều kiện cũng sẽ mua để thỏa mãn đam mê, còn đối với một số người làm kinh tế cũng sẵn sàng bỏ bạc tỷ ra mua để đầu tư. Thực tế, con số này sẽ khiến cho nhiều người cảm thấy bất ngờ, nhưng giới chơi lan xem đó là chuyện bình thường".

Chung quan điểm, anh Điệp cho rằng: "Thị trường lan là vậy đấy!. Đắt hay rẻ là do người bán và người mua tự thỏa thuận. Anh thấy thích thì anh mua, tôi thấy được là tôi bán. Cá nhân tôi cùng những người bạn đã đầu tư hàng tỷ đồng vào vườn lan để thỏa niềm đam mê cũng như sẵn sàng bán cho những người thực sự am hiểu và yêu loại hoa này.

Giá lan đột biến cao, thị trường đang rất nóng, một phần là do người mới chơi vào nhiều, một phần là do sự xuất hiện của nhiều giống hoa đẹp, độc đáo, ai cũng muốn sở hữu. Lan đột biến đắt ở vẻ đẹp độc đáo và độ hiếm của nó, bởi vậy trong vườn chúng tôi hiện có những giò lan “mẹ” được mua về với giá hàng chục, hàng trăm triệu đồng để chăm sóc với hy vọng sẽ "đẻ" ra nhiều kie con để bán thu hồi vốn và sinh lời".

Để tránh tình trạng bị lừa, anh Điệp đưa ra lời khuyên, trước khi mua hay đầu tư vào lan thì phải tìm hiểu kĩ thông tin giống loài, thị trường, phải đến những cơ sở có uy tín cho đảm bảo.

Tiềm ẩn những rủi ro

Cùng với sự sôi nổi của thị trường lan đột biến, trong thời gian qua, xuất hiện rất nhiều những giao dịch “khủng” được dân chơi lan liên tục chia sẻ trên khắp các diễn đàn mạng xã hội như giao dịch mua - bán Hoa Lan Giã Hạc 5 cánh trắng giá gần 7 tỷ đồng ở Đà Nẵng, Lan Giã Hạc 5 cánh trắng có giá trị 6,8 tỷ đồng từ anh Tuyên Võ ở Bình Thuận, Bảo Duy 5 cánh trắng giá 12 tỷ, cây Bảo Duy 5 cánh trắng khác giá 9,9 tỷ, cây Da Vàng 10 tỷ đồng ở Bình Phước. Gần đây nhất, giới chơi lan lại xôn xao về buổi đấu giá 1 kie lan (mầm con tách ra từ cây mẹ) mang tên "huyền thoại" Bướm Đại Ngàn được một người chơi ở Bình Dương trả giá 11,7 tỷ đồng.

Tuy nhiên, theo rất nhiều người trong giới chơi lan nhận định, lan Phi Điệp đột biến trong tương lai sẽ không còn hiếm bởi loại cây này hoàn toàn có thể được nhân giống bằng cách nuôi cấy mô, tốc độ nhân giống nhanh theo cấp số nhân.

Chuyện nhân giống bằng cách nuôi cấy mô với các loại lan Phi Điệp đột biến như 5 cánh trắng Phú Thọ, 5 cánh trắng Hà Tĩnh, 5 cánh trắng Hiển Oanh, hay như những cây Bướm đại ngàn mới được đấu giá cả chục tỷ đồng... sẽ dần trở nên quá đơn giản. Trên thực tế đã có không ít người phải nếm trải "trái đắng" khi không tìm hiểu kỹ mà đã bỏ ra số tiền lớn để mua lan đột biến.

Thực hư về giá trị và cơn sốt thị trường lan đột biến sẽ kéo dài trong bao lâu thì chưa rõ, song thấy lợi nhuận cao nên không ít người dù chưa hiểu biết về lan đột biến nhưng cũng mạnh dạn nhập cuộc đầu tư số tiền không nhỏ.

Tuy nhiên, theo chia sẻ của một người chơi lan lâu năm, rủi ro từ nghề trồng lan đột biến cao bởi quá trình chăm sóc, nhân giống cây lan không đơn giản, nhất là thời điểm lan bắt đầu ngủ đông, ngừng phát triển. Chỉ cần dùng liều lượng thuốc sinh trưởng cao hơn cho phép là khiến cả vườn lan sốc thuốc, rụng hết lá, cây dừng phát triển, không ra mầm mới; thiệt hại lên tới hàng chục, hàng trăm triệu đồng.

Trên thực tế, trước cơn sốt của lan đột biến, những cuộc giao dịch về loại lan này tiềm ẩn nhiều nguy cơ, mầm mống của tội phạm phát triển. Bởi không có sự bảo đảm, chứng nhận hợp pháp về chất lượng hoa lan; các giao dịch chủ yếu dựa vào cam kết, thỏa thuận bởi người bán với người mua, dễ phát sinh lừa đảo, mâu thuẫn, tranh chấp sau giao dịch.

Bên cạnh đó, nhiều người tham gia đầu tư vì vụ lợi, mong muốn làm giàu nhanh, thiếu kiến thức, bất chấp rủi ro huy động vốn từ người thân, bạn bè, vay mượn ngân hàng, các nguồn vốn ngoài xã hội, thậm chí “tín dụng đen” để đầu tư dễ dẫn đến nguy cơ có thể vỡ nợ dây truyền và phát sinh các hành vi vi phạm pháp luật từ hoạt động tín dụng đen.

Trước thực trạng đó, lực lượng công an tại một số địa phương như Lâm Đồng, Phú Thọ, Tuyên Quang đã có những thông báo để tuyên truyền, cảnh báo cho người dân nhằm tránh phải những nguy cơ có thể xảy ra khi đầu tư vào lan đột biến.

Dù được định giá rất cao, có những giao dịch tiền tỷ, tuy nhiên, theo tìm hiểu của phóng viên, tất cả những giao dịch “khủng” của giới chơi lan đều được thực hiện trong nước, tuyệt đối chưa có một giao dịch nào ra quốc tế làm lợi cho đất nước. Câu chuyện ấy nhắc chúng ta nhớ lại bài học từ phong trào chơi, kinh doanh cây cảnh cổ thụ (sanh, lộc vừng, tường vi…) ở nhiều địa phương vài năm trước đây.

Điển hình như huyện Lập Thạch vài năm trước, khi thấy cây cảnh mỗi ngày lên một giá, người dân đua nhau đi săn lùng, nhộn nhịp tới mức, nhà nhà mua cây cảnh, người người buôn cây cảnh. Để rồi sau khoảng 2 năm mua bán vòng vo, khi nhu cầu thực sự không có, nhiều gia đình đã rơi vào cảnh điêu đứng, vì không bán được cây để trả gốc và lãi vay ngân hàng. Do vậy, một số lượng “khủng” cây cảnh đã mua phải chờ bán đến chết khô rồi chặt bỏ, làm cho không ít hộ khuynh gia bại sản.

Trở lại câu chuyện về cơn sốt lan đột biến hiện nay, nhiều chuyên gia cho rằng, những giao dịch có giá hàng chục, hàng trăm triệu đồng từng được ghi nhận nhưng lên tới hàng tỷ đồng thì cần cân nhắc, xem xét thật kỹ. Hành động nâng giá ảo, nhằm mục đích tạo “sóng” và làm tăng giá trị lan đột biến một cách bất hợp lý trên thị trường của một bộ phận người kinh doanh lan đã khiến giá lan đột biến càng “sốt” hơn, để nhiều người tin tưởng mà đem tiền mua về nhằm nhân giống bán lại kiếm lời...

Thực tế, đã có không ít vườn lan đang lợi dụng việc mua bán, trao đổi những cành lan đột biến để thổi phồng giá trị, đánh bóng tên tuổi một cách không lành mạnh, mục đích làm nhiều người biết đến vườn lan của mình hơn, thậm chí thu lợi bất chính. Tình trạng này đang làm mất đi tính ổn định, cân bằng của thị trường và có thể dẫn đến những hệ lụy về kinh tế.

Thiết nghĩ, với những người mới chơi hoặc thấy thị trường đang sôi sục mà có ý định đầu tư cũng nên tìm hiểu thật kỹ các thông tin trước khi mua, bán để tránh bị lừa, mất tiền oan.

Thiệu Vũ



TAG:
Tin tức Mới:

Ý kiến của bạn

Họ tên:
Email: