Kinh Tế

Phấn đấu đạt chuẩn xã nông thôn mới không "gánh" nợ mới

Thứ Ba, 16/05/2017

Sau 6 năm thực hiện, Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới (NTM) đã tạo nên diện mạo mới, sức sống mới cho các vùng nông thôn của tỉnh, thúc đẩy KT- XH phát triển. Song, việc tập trung nguồn lực, kinh phí thực hiện các tiêu chí NTM cũng để lại “gánh” nợ mới cho nhiều địa phương.

Xã Phương Khoan (Sông Lô) đã hoàn thành 19/19 tiêu chí nông thôn mới nhưng vẫn còn nợ đọng xây dựng cơ bản. Ảnh Thế Hùng

Nợ đọng ở hầu hết các xã

Năm 2016, toàn tỉnh có 28 xã phấn đấu, đăng ký đạt chuẩn NTM, trong đó xã Tiền Châu (thị xã Phúc Yên) đã được Chủ tịch UBND tỉnh công nhận đạt chuẩn NTM vào tháng 11/2016. Hết tháng 4/2017, Đoàn thẩm định NTM của tỉnh đã thẩm định 18 xã, đã có 16 xã đạt chuẩn 19/19 tiêu chí. Trong đó, chỉ có 2 xã: Hoàng Hoa (Tam Dương) và Ngọc Thanh (thị xã Phúc Yên) “trắng” nợ đọng xây dựng cơ bản (XDCB) trong xây dựng NTM; 16 xã phải “gánh” số nợ hơn 160 tỷ đồng.

Xã Đại Đồng (Vĩnh Tường) - địa phương vừa hoàn thành 19/19 tiêu chí NTM cuối năm 2016, nhưng chưa đủ điều kiện được công nhận xã đạt chuẩn NTM với lý do nợ đọng xây dựng của xã vẫn còn hơn 19 tỷ đồng. Giải thích nguyên nhân nợ đọng XDCB cao, Chủ tịch UBND xã Bùi Văn Cơ cho biết: Tháng 3/2016, xã mới được bổ sung đăng ký về đích NTM trong năm 2016, nên việc huy động vốn, giải phóng mặt bằng xây dựng các công trình, nhất là nhà văn hóa gặp nhiều khó khăn. Mặt khác, các thiết chế văn hóa của xã đều được xây dựng trên nền đất ao (đất 5% do xã quản lý) dẫn đến chi phí xây dựng lớn. Tuy nhiên, số nợ này không đáng lo, bởi địa phương đang đề nghị các cấp có thẩm quyền chuyển đổi 8.000m2 đất 5% do xã quản lý sang đấu giá lấy nguồn trả nợ kết cấu hạ tầng xây dựng NTM. Hơn nữa, với lợi thế có hệ thống đường quốc lộ 2A chạy qua, tạo thuận lợi cho dịch vụ vận tải, giao thương buôn bán, dịch vụ thương mại của xã rất phát triển. Hiện địa phương đang lên kế hoạch, phấn đấu hết năm 2018 sẽ trả xong nợ đọng XDCB, đủ điều kiện công nhận xã đạt chuẩn NTM.

Với gần 24 tỷ đồng nợ đọng XDCB, xã Liên Hòa (Lập Thạch) có số nợ đọng cao nhất tỉnh. Đồng chí Nguyễn Thị Minh, Chủ tịch UBND xã Liên Hòa chia sẻ: Là xã miền núi, địa bàn rộng, địa hình phức tạp, lại không có lợi thế “Nhất cận thị, nhì cận giang”, đời sống của người dân phần lớn dựa vào sản xuất nông nghiệp. Vì vậy, việc huy động nhân dân đóng góp rất khó. Trong xây dựng đường GTNT, tỉnh phê duyệt cho địa phương 9,860km đường GTNT (nhưng trên thực tế đường giao thông của xã 18,730km). Trong khi đó, các công trình GTNT trên địa bàn xã là công trình chuyển tiếp nên chỉ được hỗ trợ 60% theo cơ chế của tỉnh với suất đầu tư 1,3 tỷ đồng/km, cộng với địa hình các tuyến đường gập ghềnh, nên hầu hết các dự án xây dựng đường GTNT của xã đều lên tới 1,8-2 tỷ đồng/km thì mới đảm bảo theo tiêu chuẩn quy định. Một nguyên nhân nữa, địa phương không có nguồn thu, 100% chi thường xuyên đều từ cấp trên. Vì vậy, không huy động được nguồn vốn đối ứng, dẫn đến nợ đọng XDCB cao, nhất là đối với tiêu chí giao thông.

Với tâm trạng nhiều băn khoăn, đồng chí Nguyễn Thị Minh, Chủ tịch UBND xã cho biết số nợ gần 24 tỷ đồng chưa biết khi nào mới trả hết. Hiện địa phương đang giải quyết các tồn tại về đất đai; tổ chức bán đấu giá đất để có nguồn thu trả nợ XDCB, song giá bán đất ở đây tương đối thấp.Vì vậy, xã rất cần sự hỗ trợ kinh phí từ các cấp để có nguồn trả nợ XDCB, đủ điều kiện công nhận xã đạt chuẩn NTM trong thời gian tới.

Giải quyết dứt điểm nợ đọng XDCB

Đề cập nguyên nhân dẫn đến nợ đọng XDCB trong xây dựng NTM, đồng chí Hà Văn Quyết, Phó Chủ tịch UBND huyện Lập Thạch cho biết: Là huyện miền núi, địa bàn rộng, dân cư sống không tập trung dẫn đến việc triển khai các nội dung, tiêu chí xây dựng kết cấu hạ tầng nông thôn gặp nhiều khó khăn. Trong khi đó, huy động nội lực trong nhân dân chủ yếu là hiến đất; nguồn thu ở các địa phương hạn chế, chủ yếu trông chờ tiền đấu giá đất song giá bán đất ở đây rất thấp, dẫn đến nguồn vốn đối ứng hạn chế, không đáp ứng cơ cấu hỗ trợ của tỉnh. Tính đến 31/3/2017, tổng số nợ đọng XDCB trong xây dựng NTM của huyện 232 tỷ đồng.

Quyết tâm giải quyết dứt điểm nợ đọng XDCB, phấn đấu đủ điều kiện công nhận huyện đạt chuẩn NTM trong năm 2018, thời gian tới, huyện Lập Thạch chỉ đạo các xã rà soát toàn bộ các công trình, nguồn đầu tư, trên cơ sở đó xây dựng kế hoạch, yêu cầu các xã hạn chế tối đa khởi công các công trình mới để tránh phát sinh và có tiền trả nợ XDCB. Tạo điều kiện cho các xã quy hoạch giao đất xen ghép, đất giãn dân, đất đấu giá tạo nguồn vốn thanh toán trả nợ XDCB. Ngoài ra, huyện sẽ dành nguồn vốn tập trung phù hợp để hỗ trợ các xã thanh toán nợ đọng XDCB, kiến nghị với tỉnh hỗ trợ kinh phí cho các địa phương, nhất là các xã khó khăn.

Năm 2016, UBND tỉnh phân bổ bổ sung có mục tiêu về ngân sách cấp huyện kinh phí hỗ trợ các dự án giao thông để cấp huyện chủ động phân bổ cho các xã và rà soát lại, đảm bảo không có nợ đọng xây dựng cơ bản. Tuy nhiên, một số địa phương phân khai nguồn vốn chưa kịp thời, ảnh hưởng đến tiến độ hoàn thành các tiêu chí; việc huy động nguồn lực của doanh nghiệp, cộng đồng dân cư còn hạn chế dẫn đến nợ đọng XDCB.

Để tránh “gánh” nợ XDCB trong xây dựng NTM với mục tiêu chậm nhất đến năm 2019, Vĩnh Phúc có 100% số xã đạt chuẩn NTM và năm 2020 có 100% số huyện đạt chuẩn NTM, hiện Vĩnh Phúc đang tiếp tục triển khai, thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp, trong đó, tập trung thực hiện tái cơ cấu ngành nông nghiệp gắn với chuyển đổi lao động nông thôn và xây dựng NTM, tạo nền tảng vững chắc để phát triển toàn diện, bền vững nông nghiệp, nông thôn và nâng cao đời sống người dân. Tiếp tục nghiên cứu, xây dựng cơ chế hỗ trợ hoặc sửa đổi bổ sung các cơ chế hiện hành đảm bảo phù hợp với thực tế. Các địa phương chủ động bố trí nguồn lực, xác định rõ quỹ đất, thực hiện đầy đủ các thủ tục theo quy định để thực hiện đấu giá quyền sử dụng đất, tạo nguồn cho xây dựng NTM, đồng thời huy động các nguồn lực khác từ các doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân, đảm bảo không nợ XDCB. Thực hiện cơ chế đặc thù trong xây dựng các công trình, ưu tiên cho các tổ, nhóm thợ, người dân trên địa bàn thôn, xã trực tiếp thi công, có sự giám sát cộng đồng theo quy định.

Mai Liên



TAG:

Ý kiến của bạn

Họ tên:
Email: