Giáo Dục

Thư viện xã khó phát huy hiệu quả

Thứ Tư, 21/08/2019

Cơ sở vật chất thiếu thốn, kinh phí hạn hẹp, cán bộ chủ yếu kiêm nhiệm… là những nguyên nhân khiến hệ thống thư viện cấp xã chưa phát huy hiệu quả. Trước thực trạng đó, đòi hỏi các cấp chính quyền cần có những giải pháp đồng bộ, có cơ chế chính sách để phát triển hệ thống thư viện xã, góp phần phát triển văn hóa đọc trong cộng đồng.

Thư viện xã Cao Đại (Vĩnh Tường) là số ít thư viện xã trên địa bàn tỉnh còn thu hút bạn đọc tại chỗ. Ảnh Dương Chung

Hiện nay, toàn tỉnh có 117 thư viện cấp xã, trong đó, chỉ duy nhất thư viện của xã Tam Hồng (Yên Lạc) có trụ sở riêng, các thư viện còn lại được đặt tại UBND xã hoặc trung tâm văn hóa xã. Mỗi thư viện rộng từ 15 - 20m2, sử dụng cho cả việc tổ chức đọc tại chỗ và kho chứa sách. Cơ sở vật chất của các thư viện hầu hết đều chưa đảm bảo, các điều kiện phục vụ bạn đọc như bàn ghế, quạt, ánh sáng… thiếu nên không thu hút được người dân địa phương tới đọc sách. Mỗi thư viện được bố trí 1 cán bộ trông coi, quản lý. Tuy nhiên, đội ngũ này chủ yếu là kiêm nhiệm, nên nhiều người có trình độ chuyên môn yếu, thậm chí chưa qua đào tạo chuyên ngành.

Bên cạnh đó, kinh phí đầu tư cho thư viện ít so với nhu cầu thực tế, nhiều thư viện xã không được bố trí ngân sách bổ sung sách, báo hàng năm. Nguồn sách mới được bổ sung chỉ trông chờ vào nguồn sách từ chương trình mục tiêu quốc gia và sách luân chuyển của Thư viện tỉnh.

Đồng chí Lê Văn Minh, Giám đốc Thư viện tỉnh cho biết: “Nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động của thư viện cấp xã, năm 2009, UBND tỉnh đã giao Thư viện tỉnh thực hiện dự án “Cấp sách và trang thiết bị cho thư viện cơ sở”. Thực hiện dự án, Thư viện tỉnh đã cấp sách tới hơn 70 thư viện xã trên địa bàn tỉnh. Mỗi thư viện được cấp 500 bản sách, giá đựng sách, bàn ghế, trị giá 25 triệu đồng/thư viện xã. Tuy nhiên, đến năm 2012, dự án dừng thực hiện và một số địa phương chưa được cấp sách nên còn tình trạng không có thư viện xã, hoặc thư viện xã còn nghèo nàn về số lượng sách. Từ đó đến nay, chưa có dự án, kế hoạch mới nào liên quan đến việc đầu tư cho các thư viện xã, trong khi nguồn kinh phí của các địa phương còn khó khăn, việc bổ sung sách mới cho thư viện chưa được chú trọng. Tuy Thư viện tỉnh đã thực hiện kế hoạch luân chuyển sách hàng năm xuống các thư viện xã, nhưng việc làm này cũng chưa đạt hiệu quả cao do thiếu nguồn kinh phí. Do đó, mạng lưới thư viện xã còn phát triển chậm, thiếu bền vững”.

Là một trong những thư viện được đặt tại Trung tâm văn hóa xã, thư viện của xã Tân Lập (Sông Lô) luôn trong tình trạng “cửa đóng, then cài”. Thỉnh thoảng, cán bộ thư viện xã tới thống kê, sắp xếp lại những cuốn sách đã phủ đầy bụi. Không có độc giả đến mượn sách, vì thế, nhiều năm nay, sổ theo dõi hoạt động của cán bộ thư viện cũng không có. Gọi là thư viện xã nhưng chỉ được gói gọn trong căn phòng nhỏ khoảng 10m2, có một giá sách với khoảng 600 bản sách cũ, 1 bộ bàn ghế.

Theo chia sẻ của anh Khổng Anh Tiến, cán bộ công chức văn hóa - xã hội xã Tân Lập, phụ trách thư viện xã thì trước đây, khi thư viện đặt trong UBND xã, còn có một số độc giả đến đọc và mượn sách, nhưng từ năm 2014, thư viện chuyển tới Trung tâm văn hóa xã thì càng vắng bóng bạn đọc hơn. Vì không có độc giả đến mượn sách, phụ trách thư viện lại là người kiêm nhiệm, nên thư viện xã Tân Lập đã giao cho bác bảo vệ của Trung tâm văn hóa xã trông coi giúp.

Với khoảng 500 đầu sách của xã và khoảng 200 đầu sách luân chuyển của Thư viện tỉnh, thư viện xã Bình Định (Yên Lạc) được bố trí tại một góc của hội trường UBND xã. Theo quan sát của chúng tôi, sách tại thư viện xã Bình Định khá phong phú về thể loại, có sách văn hóa, truyện tranh, tiểu thuyết… nhưng chủ yếu lại bỏ không.

Đồng chí Nguyễn Văn Hoạt, công chức văn hóa - xã hội xã Bình Định cho biết: “Chúng tôi thường xuyên vận động, tuyên truyền đến người dân về văn hóa đọc, tạo thuận lợi cho người dân trong việc mượn, đọc sách tại thư viện. Tuy nhiên, những năm gần đây, do bùng nổ của công nghệ thông tin, văn hóa đọc đang dần bị mai một. Trung bình mỗi năm, thư viện xã chỉ có khoảng 20-30 lượt bạn đọc tới mượn sách và không còn độc giả đọc sách tại chỗ”.

Đồng chí Lê Văn Minh, Giám đốc Thư viện tỉnh cho biết thêm: “Để thực hiện Đề án phát triển văn hóa đọc trong cộng đồng đến năm 2020, định hướng đến năm 2030 trên địa bàn tỉnh, thì việc đầu tư, xây dựng hệ thống thư viện xã là việc làm cần thiết. Vì vậy, các thư viện xã cần đổi mới, nâng cao chất lượng phục vụ bạn đọc, xây dựng không gian đọc sách thoải mái, bắt mắt; đổi mới tư duy, cách thức phục vụ để nhân dân dễ tiếp cận các nguồn sách, báo, tài liệu. Cán bộ làm công tác thư viện nên đẩy mạnh tuyên truyền, giới thiệu sách đến với bạn đọc bằng nhiều hình thức khác nhau. Đối với thư viện có triển vọng, các địa phương nên bố trí kinh phí bổ sung sách mới. Đồng thời, tăng cường đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ cho đội ngũ cán bộ làm công tác thư viện; có cơ chế, chính sách đãi ngộ phù hợp để cán bộ làm công tác thư viện yên tâm công tác, gắn bó với nghề”.

Thúy Nga



TAG:
Tin tức Mới:

Ý kiến của bạn

Họ tên:
Email: