Giáo Dục

Cần đổi mới phương pháp dạy và học ngữ văn

Thứ Tư, 22/05/2019

Nhiều kết quả thấp về môn ngữ văn, qua các kỳ thi khảo sát chất lượng ở một số trường THCS trên địa bàn tỉnh cho thấy thực trạng đáng buồn về bộ môn quan trọng này. Đã đến lúc cần có những giải pháp thiết thực để thay đổi cách dạy và học môn ngữ văn, nhất là khi kỳ thi vào lớp 10 THPT đang đến gần.

Câu chuyện về cách học môn ngữ văn của một học sinh lớp 9, Trường THCS Tam Đảo (Tam Đảo) đã gây bất ngờ cho nhiều người. Trong tiết kiểm tra, đề bài là: Phân tích điều người cha muốn nói với con qua bài thơ “Nói với con” của Y Phương, nhưng học sinh này lại ghi một cuộc đối thoại dài 2 trang của bộ phim Trung Quốc làm đáp án. Quá ngạc nhiên về bài văn, cô giáo đã đưa sự việc này tới các phụ huynh làm bài học nhắc nhở con em mình. Được biết, hầu hết các học sinh lớp 9 đó học rất kém môn ngữ văn. Tình trạng tương tự, Trường THCS Nam Viêm (Phúc Yên) có 92 học sinh khối 9 thì chỉ có 2 em được điểm 7, 8 trong các kỳ thi khảo sát chất lượng môn ngữ văn, còn lại là các điểm 1, 2, 3,thậm chí là 0,75 điểm.

Là một trong số ít học sinh học tốt môn ngữ văn, em Nguyễn Thu Hương, lớp 9A1 chia sẻ: “Em học cân bằng hai môn văn và toán, tuy nhiên, em thấy môn ngữ văn vẫn khó, khó nhất là hiểu được từng câu, từng chữ của tác giả, biết phân tích bài văn, thơ và làm các bài nghị luận xã hội; nhất là việc nhớ hết những tình tiết. Có những truyện ngắn quá dài, không thể nhớ các đoạn văn, mà không nhớ thì không thể làm bài…”.

Cô Phan Thị Thành, giáo viên dạy ngữ văn, Trường THCS Nam Viêm cho biết: “Thực trạng đáng báo động về môn ngữ văn là do các em quá lười học, điều này ảnh hưởng không nhỏ đến kết quả kỳ thi vào lớp 10 THPT sắp tới, bởi môn ngữ văn cũng nằm trong hệ số nhân đôi như môn toán. Khóa học này, nhiều học sinh bị mất gốc kiến thức, các em không hào hứng học môn ngữ văn, đợt khảo sát đầu tiên có nhiều học sinh điểm kém. Vì vậy, chúng tôi cũng cần thay đổi phương pháp dạy, làm sao để các em có kỹ năng học môn ngữ văn, rèn cho các em cảm nhận từ tác phẩm đến hiện tượng tự nhiên, thực tế xã hội”.

Thực tế hiện nay, nhiều học sinh không thích học môn ngữ văn, bởi đây là môn học được đánh giá là trìu tượng, kiến thức rộng; có khá nhiều em học “lệch” hoặc học kém cả văn và toán. Kỳ thi vào lớp 10 THPT đang đến gần, với tình trạng học như vậy thì số lượng học sinh vượt qua đợt xét tuyển và chất lượng đầu vào các trường THPT sẽ ra sao?

Cô Nguyễn Anh Thu, giáo viên dạy ngữ văn Trường THCS Hội Hợp (Vĩnh Yên) chia sẻ: “Học văn là điểm xuất phát đầu tiên góp phần hình thành nhân cách mỗi con người. Đây là một bộ môn khó, trìu tượng, phải sử dụng ngôn ngữ và gắn với thực tế cuộc sống, sự cảm thụ của bản thân. Hiện nay, môn ngữ văn không được nhiều học sinh yêu thích và học giỏi bởi nhiều nguyên nhân, trước hết, do kỹ năng của các em học sinh THCS không có từ cấp 1 nên cấp 2 bị “hổng” kiến thức. Ở bậc tiểu học, giáo viên thường dạy theo chương trình là những bài văn mẫu để các em dễ hình dung, dễ hiểu, nhưng không có chiều sâu; đồng thời, giáo viên tiểu học phải dạy quá nhiều môn nên không thể đi sâu vào riêng bộ môn nào. Ở THCS, học sinh phải học nhiều chương trình, không có thời gian chú trọng vào riêng môn Văn; nhiều tác phẩm quá dài và nhiều bài thơ khó học thuộc. Thêm nữa, các bậc phụ huynh học sinh chưa hình thành kỹ năng sống cho con, không nhắc nhở ngay khi các em nói chuyện, xưng hô không có chủ ngữ, vị ngữ, vì thế, ở trường, khi làm sai, học sinh cũng chưa biết cách xin lỗi thầy, cô giáo. Nhiều gia đình còn nuông chiều con nên bản thân các em tự cho mình cái quyền không phải làm những điều như “xin lỗi”, “cảm ơn”… Bên cạnh đó, mỗi thầy, cô giáo khi lên lớp còn chưa khơi nguồn cảm hứng để học sinh thích thú với bộ môn Văn; chưa hướng tới những vấn đề thực tế để các em cảm nhận rõ hơn…”.

Nguyên nhân nữa phải kể đến là yếu tố môi trường học tập. Ở các trường không có hoạt động trải nghiệm, thực tế vấn đề đã được học để các em có thể cảm nhận sâu sắc; cùng với đó là việc hiện nay có nhiều sách xuất bản những bài làm văn mẫu, học sinh dựa quá nhiều vào sách mà không có sự tư duy khi làm bài. Chính vì vậy mới có chuyện các em viết ra những câu văn ngây ngô, sai ngữ pháp, cú pháp, chính tả; nhiều em không nhớ tên tác phẩm hay tác giả mình đã học…

Việc học văn, dạy văn trong nhà trường nếu được thực hiện tốt không chỉ đem lại kết quả thực sự cho các kỳ thi, mà còn là hành trang tinh thần quý giá để các em mang lại lợi ích cho mọi nghề nghiệp trong xã hội. Thiết nghĩ, để giải quyết tình trạng này, không chỉ bản thân mỗi học sinh cần nỗ lực, kiên trì, mà còn cần trách nhiệm từ mỗi gia đình trong việc dạy cho các em biết cảm nhận cuộc sống bằng cảm xúc; mỗi thầy, cô giáo cũng cần có phương pháp dạy phù hợp nhằm truyền lửa đam mê cho học sinh. Các nhà trường cũng cần tổ chức nhiều chuyến đi thực tế tới những di tích lịch sử; có những hoạt động trải nghiệm thực tế về lòng nhân ái, vị tha…

Thu Thủy



TAG:
Tin tức Mới:

Ý kiến của bạn

Họ tên:
Email: