An ninh - Quốc phòng

Cổng làng và vấn đề giao thông

Thứ Tư, 22/06/2022

Những năm gần đây, nhiều làng quê, tổ dân phố quan tâm xây dựng cổng làng, góp phần khôi phục và gìn giữ nét văn hóa truyền thống của người Việt. Song, việc xây dựng cổng làng vẫn còn không ít điều đáng phải bàn, bởi cổng làng ở một số nơi đã vô tình gây ra những bất lợi trong cuộc sống; điển hình như việc lưu thông của các xe trọng tải lớn và các phương tiện làm nhiệm vụ khẩn cấp cứu nạn, cứu hộ, chữa cháy...

Không ít cổng làng đang gây khó khăn cho việc lưu thông của các xe có trọng tải lớn và các phương tiện làm nhiệm vụ cứu nạn, cứu hộ và chữa cháy

Xưa kia, làng quê nào ở vùng Bắc Bộ cũng có cổng làng. Ban đầu, cổng làng được xây dựng với mục đích bảo vệ ngăn chặn kẻ lạ xâm phạm vào thôn làng; phân ranh giới giữa các làng với nhau, giữa làng với không gian bên ngoài. Trải qua năm tháng, cổng làng không chỉ là nơi phân địa giới của làng, mà đã trở thành biểu tượng văn hóa của làng quê.

Bên cạnh cây đa, giếng nước, sân đình, cổng làng mang một vị trí quan trọng trong đời sống tinh thần người Việt. Do thời gian, chiến tranh tàn phá hoặc do quy hoạch, phân chia lại địa giới hành chính, nhu cầu giao thông…, nhiều cổng làng không còn phù hợp, phải dỡ bỏ.

Ngày nay, khi điều kiện kinh tế phát triển, nhiều thôn, làng, tổ dân phố trên địa bàn bắt đầu quan tâm tới việc kiến thiết, xây dựng lại cổng làng. Đây là việc làm thiết thực, góp phần tô điểm cho làng quê thêm khang trang, đồng thời định danh, phát triển nét văn hóa truyền thống của mỗi vùng đất.

Tuy nhiên, việc xây dựng cổng làng trên địa bàn diễn ra hầu như tự phát, quy mô, kiểu dáng mỗi nơi mỗi khác. Quan trọng hơn, việc xây dựng cổng làng, làm cổng chào ở một số địa phương vô tình gây ra những bất lợi trong cuộc sống. Cụ thể, gây không ít khó khăn trong việc lưu thông của các xe có trọng tải lớn và các phương tiện làm nhiệm vụ khẩn cấp cứu nạn, cứu hộ, chữa cháy…

Còn nhớ vụ cháy cột điện tại Tổ dân phố Vĩnh Thịnh 4, phường Tích Sơn (Vĩnh Yên) vào năm 2020, Phòng Cảnh sát PCCC và CNCH (Công an tỉnh) đã điều động 2 xe chữa cháy tới nhưng “bất lực” chỉ đứng bên ngoài nhìn, vì không qua được cổng làng để tiếp cận hiện trường. Điều này đã khiến cho công tác chữa cháy gặp không ít khó khăn, lực lượng Cảnh sát PCCC và nhân dân chỉ có thể dùng bình bọt chữa cháy để dập tắt đám cháy.

Ông Hà Đức Hào, Tổ trưởng Tổ dân phố Vĩnh Thịnh 4, phường Tích Sơn (Vĩnh Yên) chia sẻ: Chứng kiến tình huống “dở khóc, dở cười” khi xe cứu hỏa bất lực vì không thể đi qua cổng làng để dập tắt đám cháy trong khu phố, Tổ dân phố Vĩnh Thịnh 4 đã quyết định và xin chính quyền phường Tích Sơn cho phép tháo dỡ cổng làng.

Tuy cổng làng ở Tổ dân phố Vĩnh Thịnh 4 không phải là cổng làng cổ, nhưng được xây dựng 15 năm nay và cũng được xem là bộ mặt, là hồn cốt, biểu tượng cho nếp sống, cốt cách của người dân sống nơi đây, nên khi tháo dỡ ai cũng tiếc. Song, để thuận lợi cho việc lưu thông, đảm bảo công tác PCCC, an toàn cho người dân vẫn là trên hết. Thực tế, khi tháo dỡ cổng làng, việc đi lại, vận chuyển vật liệu xây dựng khi xây nhà của các hộ trong tổ dân phố cũng được thuận lợi hơn rất nhiều.

Theo thiếu tá Trần Trung Hiếu, Đội trưởng Đội Công tác phòng cháy, Phòng Cảnh sát PCCC và CNCH, Công an tỉnh: Cổng làng vô tình bịt đường đi của xe chữa cháy không chỉ là thực trạng đã xảy ra ở Tổ dân phố Vĩnh Thịnh 4, mà bất cập đó hiện vẫn đang tồn tại ở nhiều làng, xã khác trên địa bàn tỉnh. Theo thống kê sơ bộ của Công an tỉnh, chỉ tính riêng trên địa bàn huyện Sông Lô hiện có 6 cổng làng có kích cỡ nhỏ, sẽ gây khó khăn, cản trở việc lưu thông của các phương tiện cứu hộ, cứu nạn và chữa cháy khi có cháy nổ xảy ra.

Ngoài cổng làng, việc chôn cột bê tông, làm barie sắt chắn đường tại nhiều thôn, xóm, khu phố, thậm trí là ở các khu đô thị mới để ngăn xe tải trọng lớn đi qua cũng đang gây cản trở việc lưu thông và mất an toàn giao thông…

Cổng làng xưa là công trình kiến trúc cổ, mang trên mình giá trị văn hóa, lịch sử, vừa thực, vừa tâm linh của người Việt Nam. Đó là hình tượng của quê hương, xứ sở. Mỗi cổng làng đều có một nét văn hóa riêng tùy theo đặc điểm của làng đó, biểu trưng cho sự uy nghi, nền nếp của làng.

Chính vì vậy, với những làng quê còn giữ lại được những cổng làng cổ, có nhiều giá trị văn hóa, lịch sử thì cần phải bảo tồn, duy tu để thích ứng trong đời sống hiện đại. Còn đối với những địa phương đang có ý định, chuẩn bị xây cổng làng mới, cần tham khảo, cân nhắc, tính toán kỹ lưỡng về vị trí đặt cổng, thiết kế hài hòa, phù hợp để vừa đảm bảo công năng, phát huy được các giá trị văn hóa; vừa tiết kiệm, không gây lãng phí.

Bên cạnh đó việc quan tâm tuyên truyền, định hướng các tiêu chí trong xây dựng cổng làng cũng là việc cần thiết mà các cơ quan chức năng và chính quyền các địa phương nên làm.

Trần Tỉnh



TAG:

Ý kiến của bạn

Họ tên:
Email: